Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wpływ żywienia na zmiany zachowania psów

Artykuły z czasopisma | 29 marca 2018 | NR 4
138

Czy żywienie może w zasadniczy sposób wpływać na zachowanie psów? Otóż tak. Uniknięcie błędów żywieniowych oraz dostosowanie diety do potrzeb zwierzęcia nie tylko wpływa na wygląd zwierzęcia i jego zdrowie fizyczne, ale także ma ogromny wpływ na jego zachowanie.

Temat artykułu jest bardzo szeroki. W ramach kilku stron trudno opisać całość współzależności między żywieniem a zachowaniem. Pewne jest jednak to, że taka istnieje. W niniejszej pracy chciałbym zwrócić uwagę na najważniejsze aspekty tego zagadnienia, zasygnalizować kluczowe kwestie i zachęcić Czytelnika do dalszego zgłębiania tematu.

Zacznijmy od tego, że nauka o zachowaniu zwierząt jest trudna do zdefiniowania w sposób prosty i jednoznaczny. Biorąc pod uwagę definicję, zachowanie określamy jako skoordynowane postępowanie w odniesieniu do określonego otoczenia w określonym czasie, związanym z reakcjami na bodźce zewnętrzne. Wpływ na behawior mają na pewno czynniki genetyczne, ale także w bardzo dużym stopniu oddziaływanie środowiskowe. W tym kontekście żywienie, jako jeden z podstawowych elementów, wydaje się mieć niebagatelne znaczenie.

Najważniejsze elementy behawioru

Zanim przejdziemy do omawiania wpływu żywienia na zachowanie, zasygnalizujmy kilka najważniejszych elementów behawioru. W każdym przypadku pewnym działaniom zwierząt towarzyszy ukierunkowanie na osiągnięcie konkretnego celu. Mówimy tu o działaniu reaktywnym, które może być, a w zasadzie prawie zawsze jest rezultatem wpływu bodźców zewnętrznych i uwarunkowań genetycznych. Możemy wskazać tu popędy, które zdeterminowane są przez wcześniejsze doświadczenia, ale w dużej mierze wykorzystywane są przez poszczególne osobniki nieświadomie. Oczywiście, jest to wynikiem eksploracji i procesów poznawczych oraz rezultatem, można powiedzieć, doświadczalnej akceptacji. Takie działanie wykorzystuje sprzężenie zwrotne między przyczyną a skutkiem. Finalnie prowadzi to do usiłowania przystosowania się organizmu do określonych warunków zewnętrznych, co ma mu zapewnić przetrwanie – podstawową wartość behawioru.

Trzy podstawowe trudności

Biorąc pod uwagę psy i najczęściej spotykane problemy behawioralne, powinniśmy wyróżnić trzy podstawowe trudności w utrzymaniu tego gatunku:

  • Trudności wychowawcze. Są to najczęściej występujące przypadłości, które połączyć należy raczej z zachowaniem właściciela, który nie do końca rozumie sposób funkcjonowania zwierzęcia, przez co dochodzi do błędów w przekazywaniu zrozumiałych komunikatów. Związane jest to z nieznajomością reguł komunikacji w obrębie gatunku. Terapeutycznie zaburzenia te dość łatwo wyeliminować, a doświadczony behawiorysta potrafi szybko zmodyfikować postępowanie przede wszystkim właściciela i przez to jego podopiecznego. W tej grupie zaburzeń najczęściej spotykamy ucieczki, obgryzanie przedmiotów, ciągnięcie na smyczy, lęk separacyjny, brudzenie w domu oraz agresję wobec psów i ludzi. W postępowaniu terapeutycznym ważne jest stosowanie spójnych i zrozumiałych dla zwierzaka komunikatów, ale też dokładne wyjaśnienie właścicielowi celowości prowadzenia zrozumiałej dla zwierzaka komunikacji.
  • Problemy adaptacyjne. Dotyczą zazwyczaj zwierząt starszych, które z różnych przyczyn muszą zmienić właściciela lub miejsce pobytu. Niejednokrotnie mają one za sobą ciężkie przeżycia, o których my jako terapeuci niewiele wiemy. Te przeżycia manifestują się różnego rodzaju zaburzeniami zachowania. Okres adaptacji do nowego otoczenia może trwać nawet kilka miesięcy, a zaburzenia mogą ujawniać się w tym czasie stopniowo. Musimy tu zrozumieć wagę i ważność okresu adaptacji, zaakceptować pewne zachowania zwierzęcia i próbować je delikatnie modyfikować. W tym przypadku żywienie zwierząt ma minimalny wpływ. Musimy tylko pamiętać o prawidłowym komponowaniu dawki pokarmowej.
  • Zaburzenia nerwicowe. Są najtrudniejsze do leczenia. Związane są nie tylko z otoczeniem, ale również ze zmianami chorobowymi, szczególnie układu nerwowego. Podstawą działania jest dokładna diagnostyka. Objawy zaburzeń nerwicowych są bardzo różne i towarzyszą im pewne objawy wegetatywne, takie jak przyspieszone bicie serca, przyspieszony oddech czy mimowolne oddawanie kału. Leczenie wymaga współpracy właściciela, lekarza weterynarii, behawiorysty i dietetyka. Najczęściej występującymi objawami nerwowymi są: lęk, depresja, agresywność, zachowania stereotypowe i syndrom kennelowy. Przewlekłe stany lękowe doprowadzają do dużych dolegliwości psychosomatycznych, w tym zaburzeń trawienia. Depresja jest kolejnym krokiem po lęku. Maskuje ona lęk, a objawy powodują osowiałość, brak radości z życia i niechęć do spaceru. Zachowania stereotypowe prowadzą do samookaleczenia, ganiania ogona itp. Objaw jest wyrazem odreagowania, wyładowania napięcia. Jednym z czynników wywołujących to zachowanie może być żywienie.

Jak wpływać na behawior przez dietę?

Zanim przejdziemy do omawiania wpływu żywienia na zachowanie psów, musimy określić, jakimi drogami możemy wpływać na behawior poprzez dietę. Otóż są to dwa kierunki:

  1. Modyfikowanie zaburzeń behawioralnych przez odpowiednie żywienie – zachowanie jest regulowane m.in. przez pewne neuroprzekaźniki, a ich poziom może być uwarunkowany obecnością makro- i mikroelementów, witamin i innych substancji, które występują w karmach. Pożywienie zawierające np. tryptofan i tyrozynę, które są neuroprzekaźnikami serotoniny i katecholamin, bez wątpienia wpływa na funkcjonowanie psa. Co więcej, nie tylko zawartość, ale także biodostępność pewnych aminokwasów warunkują jakość karmy oraz potrafią mo...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy