Dołącz do czytelników
Brak wyników

Okiem eksperta

19 stycznia 2022

NR 27 (Styczeń 2022)

Społeczna odpowiedzialność biznesu w małych firmach z branży zoologicznej

0 191

Nie tylko międzynarodowe koncerny dysponujące znacznym kapitałem mają możliwości wpływania na zachowania społeczeństwa, kształtowania świadomości klientów i poruszania ważnych dla współczesnego odbiorcy tematów. Nawet mikroprzedsiębiorstwa – również te z branży zoologicznej – są w stanie przyczyniać się do korzystnych zmian w skali lokalnej poprzez czerpanie ze strategii społecznej odpowiedzialności biznesu.

Z pojęciem społecznej odpowiedzialności biznesu (ang. Corporate Social Responsibility – CSR) zetknęłam się po raz pierwszy kilka lat temu w korporacji, w której w tamtym czasie pracowałam. Funkcjonował tam osobny zespół CSR, inicjujący kilka razy w roku akcje o charakterze charytatywnym dla lokalnych organizacji. To właśnie działalność dobroczynna jest często pierwszym hasłem kojarzonym z opisywaną poniżej koncepcją. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, organizacja wspierająca małe i średnie przedsiębiorstwa, podaje następującą definicję społecznej odpowiedzialności biznesu: „To strategia zarządzania, zgodnie z którą przedsiębiorstwa w swoich działaniach dobrowolnie uwzględniają interesy społeczne, aspekty środowiskowe, czy relacje z różnymi grupami interesariuszy, w szczególności z pracownikami. Bycie społecznie odpowiedzialnym oznacza inwestowanie w zasoby ludzkie, w ochronę środowiska, relacje z otoczeniem firmy i informowanie o tych działaniach, co przyczynia się do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstwa i kształtowania warunków dla zrównoważonego rozwoju społecznego i ekonomicznego”.
Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu bierze pod uwagę perspektywę długofalową oraz wielopłaszczyznową. Firma nie uzyskuje z niej bezpośrednich profitów, działa zgodnie z wytyczonym planem oddziałującym korzystnie zarówno na postawy ludzi (mogą to być pracownicy, klienci, ale również konkurencja czy inne firmy z branży), jak i na stan środowiska.

Rozwój CSR

Początki społecznej odpowiedzialności biznesu w historii nowożytnej datuje się na wiek XVIII. Początkowo opierała się ona głównie na działalności filantropijnej takich przedsiębiorców jak J.D. Rockefeller czy A. Carnegie. Na gruncie rodzimym na szczególną uwagę zasługuje działalność cukiernika Jana Wedla. Był on mecenasem sztuki, wspierał rozwój pracowników. W czasie okupacji udostępnił mieszkańcom Warszawy stołówkę pracowniczą, wprowadził też sprzedaż zabawek celem zachowania stanowisk pracy. 
Autorem pierwszego opracowania na temat CSR, zatytułowanego „Social Responsibilities of the  Businessman” (1953 r.), był Howard Bowen. Podkreślał, że działania biznesowe mają wpływ na zwykłych ludzi i społeczeństwa, dlatego powinny być spójne z celami i wartościami społecznymi. Co ciekawe, w XX wieku
rozwój strategii przyspieszył pod wpływem głośnych afer środowiskowych oraz nieprawidłowości (m.in. związanych z zatrudnianiem dzieci przez wielkie korporacje). Współcześnie przewodnikiem dla organizacji w zakresie wdrażania społecznej odpowiedzialności biznesu jest norma ISO 26000, opublikowana 
1 listopada 2010 r. Wskazuje na siedem podstawowych obszarów: ład organizacyjny, prawa człowieka, praktyki z zakresu pracy, środowisko, uczciwe praktyki operacyjne, zagadnienia konsumenckie, zaangażowanie społeczne i rozwój społeczności lokalnej.

CSR w małej firmie branży zoologicznej

Czy CSR odnosi się wyłącznie do dużych przedsiębiorstw? Oczywiście, że nie. Każda firma, która z własnej inicjatywy decyduje się na podjęcie zobowiązań wykraczających poza narzucone przez prawo ramy, przyczynia się do budowania i szerzenia pozytywnych postaw. Również małe firmy czerpią z narzędzi dostępnych w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu, choć często pomocy tej nie definiują w opisanej kategorii. Poniżej zamieszczona została lista przykładowych działań, które nie zawsze wymagają dużych nakładów finansowych, a są wdrażane w małych i średnich firmach z branży zoologicznej.
Działania na rzecz lokalnej społeczności – stanowią wartość dodaną dla otoczenia, w którym funkcjonuje przedsiębiorstwo. Są podejmowane m.in. w następujących obszarach: wspieranie lokalnych instytucji i osób (np. przekazywanie produktów i usług w formie fantów na 
kiermasze organizacji pożytku publicznego, promocja wartościowych prozwierzęcych projektów w ramach budżetów obywatelskich), współpraca z lokalnymi organizacjami (np. współtworzenie festynów/dni zwierząt we współpracy ze szkołami, domami kultury, fundacjami lub stowarzyszeniami zwierzęcymi, wsparcie w nagłaśnianiu miejskiej inicjatywy bezpłatnej kastracji zwierząt właścicielskich), organizowanie programów dla dzieci i młodzieży (np. dni otwarte w miejscu pracy dla grup szkolnych oraz wizyty przedsiębiorców w szkołach, połączone z przybliżaniem uczniom swojego zawodu). Jeśli przedsiębiorstwo posiada większe środki, warto rozważyć działania inwestycyjne na rzecz lokalnej społeczności oraz ich pupili (np. wybieg dla psów).
Działania proekologiczne – działania mające na celu ochronę środowiska (np. organizowanie wspólnego sprzątania lasu dla lokalnej społeczności), zrównoważone zarządzanie surowcami (np. produkcja szarpaków ze ścinek), segregację odpadów, wdrażanie ekologicznych procesów technologicznych oraz wprowadzanie ekologicznych produktów i usług (np. opakowań papierowych w sklepach zoologicznych, projektowanie dużych opakowań, które ograniczają ilość odpadów). Kontrowersyjnym i niejednoznacznym etycznie zagadnieniem jest produkcja karm dla psów i kotów z produktów zbożowych oraz mączek zwierzęcych z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego (w tym sierści martwych zwierząt i odpadów gastronomicznych). Z jednej strony są to bez wątpienia działania redukujące efekt cieplarniany oraz liczbę odpadów, a z drugiej przyczyniają się do występowania chorób u naszych pupili, wynikających z żywienia sprzecznego z potrzebami gatunkowymi. Zagrożenia wynikające ze spożywania mykotoksyn obecnych wyłącznie w surowcach roślinnych opisuje mgr inż. Katarzyna Kazimierska w numerze 3/2021 „Animal Expert”.
Kampanie społeczne – dzięki nim za pośrednictwem mediów przedsiębiorcy wpływają na kształtowanie się postaw społecznych. Działania te mają na celu niesienie pomocy potrzebującym (np. część dochodu ze sprzedaży danego produktu lub udziału w targach zoologicznych przeznaczona jest na wsparcie zwierząt bezdomnych) oraz zwiększenie świadomości na temat określonego problemu (np. edukacja opiekunów w temacie badań profilaktycznych zwierząt, wzajemna edukacja przedstawicieli pokrewnych zawodów z branży zwierzęcej celem podniesienia jakości produktów i usług).
Programy dla pracowników – coraz większa liczba dużych i drobnych przedsiębiorców zdaje sobie sprawę, jak ważną rolę w powodzeniu firmy odgrywają doświadczeni, kompetentni i zadowoleni pracownicy. Niektóre z działań obejmują programy podnoszące kwalifikacje (np. szkolenia wewnętrze i zewnętrzne, dokładne wdrożenie pracownika, obserwacje u zaprzyjaźnionych firm z branży), programy integracyjne (np. wspólne spacery z psami członków firmy, cykliczne spotkania integracyjne w firmie),  czy programy na rzecz wyrównywania szans (np. zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami w firmie produkującej akcesoria zwierzęce, dostosowanie formy zatrudnienia w sklepie zoologicznym do osób uczących się).
Wolontariat pracowniczy – w ramach tej działalności pracodawca inicjuje i wspiera działalność społeczną pracowników. Wsparcie to polega na przekazaniu czasu (np. zgoda na wolontariat w schronisku w czasie pracy), funduszy (np. przekazanie środków na zakup karmy dla pracowników mających pod opieką bezdomne koty) lub zasobów (np. zgoda na użycie auta służbowego w celu przewiezienia zwierzęcia do adopcji, przekazanie pomieszczenia na organizację zbiórki dla zwierząt).
Relacje z otoczeniem – konstruktywne działania budujące relacje z bliskim otoczeniem, na które składają się:

  • dostawcy (np. polecanie dobrych jakościowo produktów danego producenta innym sklepom, niestanowiących bezpośredniej konkurencji),
  • nabywcy (np. kupony rabatowe, konkursy organizowane specjalnie dla klientów firmy),
  • pośrednicy (np. wymiana doświadczeń, informowanie o potrzebach klientów, prośby o poszerzenie lub zmianę asortymentu, informacja zwrotna na temat jakości produktu lub usługi),
  • konkurencja (np. wymiana wzajemnych...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy