Dołącz do czytelników
Brak wyników

Opieka i pielęgnacja

30 lipca 2018

NR 6 (Lipiec 2018)

Znaczenie właściwej higieny jamy ustnej u psów

0 85

Utrzymanie zdrowia i dobrego samopoczucia psa to podstawowy obowiązek każdego opiekuna. Coraz więcej osób świadomie i odpowiedzialnie podchodzi do kwestii żywienia, aktywności fizycznej, potrzeb behawioralnych, regularnych kontroli oraz profilaktyki u lekarza weterynarii. Jednak wciąż niewielu opiekunów psów w pełni dba o utrzymanie prawidłowej higieny jamy ustnej u swoich czworonogów.

Różnego rodzaju choroby zębów i dziąseł są bardzo powszechne wśród psów i wpływają na zdrowie całego organizmu. Z tego powodu właściwa higiena jamy ustnej u psów powinna stanowić element codziennego dbania o zwierzę.

Choroby zębów i dziąseł – częsty psi problem

Choroby dziąseł są jednymi z najczęściej występujących zarówno u psów, jak i u kotów. Statystyki są różne w zależności od badanych populacji czy ras. Częstość występowania tego problemu u psów, według różnych badań, wynosi od 44–64% w całej populacji1 do nawet 85%2 i 91%3 osobników powyżej trzeciego roku życia. Z kolei z raportu największej na świecie sieci szpitali weterynaryjnych „Banfield Pet Hospital” wynika, że spośród przebadanych 2,5 mln psów prawie 2 mln zwierząt cierpiały z powodu różnego rodzaju zaburzeń stomatologicznych, włączając obecność kamienia nazębnego, zapalenie dziąseł oraz inne nieprawidłowości dotyczące przyzębia4. Szczególnie narażone są psy starsze oraz ras małych i miniaturowych, takich jak jamniki, yorkshire terriery, shih tzu czy maltańczyki4. Wyniki te pokazują ogromną skalę problemu, jaki stanowią choroby zębów i dziąseł u psów. Dodatkowo wykazano, że choroby przyzębia są najbardziej rozpowszechnionym zaburzeniem dotyczącym jamy ustnej u psów i nieleczone prowadzą do zakażenia, znaczącego bólu, uszkodzenia kości oraz utraty zębów2, 4, a także do chorób całego organizmu5.

Jak rozwija się choroba?

Choroby przyzębia rozwijają się powoli na skutek przewlekłego zapalenia, a pierwotną przyczyną problemu jest płytka nazębna. W jej powstawaniu biorą udział różnego rodzaju bakterie obecne w jamie ustnej, które mogą występować jako rozproszone komórki bakteryjne lub w postaci tzw. biofilmu (zorganizowanej struktury złożonej z bakterii otoczonych macierzą zbudowaną głównie z polimerów węglowodanów i białek – z ang. Extracellular Polimeric Substances – EPS)6. Temat mikroflory jamy ustnej u psów od lat znajduje się pod lupą naukowców, a analiza genetyczna bakterii bytujących u zdrowych oraz chorych zwierząt jest warunkiem pełnego zrozumienia etiologii chorób przyzębia oraz skutecznego zapobiegania im i ich leczenia. Dzięki badaniom opartym na nowoczesnej technice biologii molekularnej, polegającej na wykrywaniu określonego materiału genetycznego (głównie PCR, z ang. Polymerase Chain Reaction – reakcja łańcuchowa polimerazy), udało się odnaleźć ponad 3,5 tys. grup bakterii (jednostek taksonomicznych), które mogą być odpowiedzialne za procesy patologiczne w obrębie jamy ustnej psów. Okazało się także, że mikroflora jamy ustnej u ludzi i psów różni się pod wieloma względami. Dla przykładu jedynie 16% bakterii znalezionych w ludzkiej płytce bakteryjnej zostało zidentyfikowanych u psów7. Występujące u zdrowych ludzi bakterie z rodzaju Actinomyces są często izolowane od psów z chorobami przyzębia, a bakterie z rodzaju Fusobacterium oraz Streptococcus, które zasiedlają jamę ustną zdrowych ludzi, mogąc być przyczyną próchnicy, u psów bytują w niewielkiej ilości8, 9. Uznaje się to za jeden z powodów rzadkiego występowania próchnicy u psów (wraz z innym rodzajem diety oraz bardziej zasadowym pH śliny u tego gatunku zwierząt).
W odróżnieniu od człowieka, najistotniejszym problemem zdrowotnym dotyczącym jamy ustnej u psów są choroby przyzębia. Jak wspomniano wcześniej, ich główną przyczyną jest płytka bakteryjna gromadząca się na zębach. W badaniach wykazano, że do rozwoju choroby dochodzi w wyniku sekwencji zdarzeń charakteryzujących się zmniejszeniem liczby bakterii izolowanych od zdrowych psów i wzrostem populacji mikroflory związanej z procesem chorobowym10. Bakterie wywołują odpowiedź układu odpornościowego, reakcję zapalną dziąseł i przyzębia, co z kolei prowadzi do innych chorób nie tylko w obrębie jamy ustnej i gardła, ale także całego organizmu11. Jeśli płytka bakteryjna nie jest regularnie usuwana, dochodzi do jej mineralizacji, w efekcie czego powstaje kamień nazębny tworzący się zarówno poniżej, jak i powyżej linii dziąseł, który jest widoczny jako żółtawy lub brązowy osad. Sam w sobie nie jest on przyczyną chorób przyzębia. Jego rola w procesie patologicznym polega na nagromadzeniu w nim bakterii, tworzących płytkę nazębną. Dodatkowo jego akumulacja prowadzi potencjalnie do recesji okolicznych tkanek –
dziąseł oraz kości, co powoduje obluzowanie zębów. Znaczące ubytki dziąseł skutkują tworzeniem kieszonek zapalnych w okolicy korzeni zębów, co może prowadzić do rozwoju ropni. 

Objawy i konsekwencje chorób przyzębia

Choroby zębów i dziąseł są bardzo powszechne wśród psów. Jednak okazuje się, że większość opiekunów zwierząt nie zdaje sobie sprawy ze złego stanu jamy ustnej pupila. Dzieje się tak z dwóch powodów: po pierwsze, objawy chorób przyzębia mogą być niespecyficzne, a po drugie,...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy