Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dieta i suplementacja

18 lipca 2022

NR 30 (Lipiec 2022)

Waga wody w życiu kota

0 241

Bycie opiekunem kota nie należy do najłatwiejszych, ponieważ można naprawdę natrudzić się, starając się zaspokoić potrzeby pupila. Z wielu powodów zwierzęta te są trudnym do zrozumienia gatunkiem. Koci indywidualizm bywa powodem frustracji wielu właścicieli. Dotyczy to zarówno behawioralnych aspektów życia czworonogów, jak i tych na pozór prozaicznych, do których należy żywienie. Niemniej stałe zaglądanie do kocich misek i kontrola ich zawartości może pomóc zredukować wystąpienie poważnych schorzeń, których leczenie nierzadko toczy się latami.

Nie sposób mówić o kwestiach żywieniowych bez pierwotnego zwrócenia uwagi na aspekt wody, jej spożywania, a także funkcji, jakie pełni ona w organizmie. Ten niepozorny trójcząsteczkowy składnik odgrywa w organizmie każdego zwierzęcia bardzo ważną rolę. To właśnie woda jest odpowiedzialna za właściwy przebieg setek procesów metabolicznych w organizmie. Właściwie żadna z reakcji w komórkach ciała nie byłaby możliwa bez obecności tej drogocennej cząsteczki. Dodatkowo jest to uniwersalny rozpuszczalnik dla szeregu substancji chemicznych obecnych w ciele kota. Odpowiednie nawodnienie jest również niezbędne dla prawidłowej pracy stawów, układu sercowo-naczyniowego czy przewodu pokarmowego. Koty nie tylko należą do grona wybrednych smakoszy, ale często także wykazują awersję w stosunku do wody. Bynajmniej nie chodzi tutaj tylko o uprzedzenie do kąpieli, gdyż większość przedstawicieli tego gatunku równie niechętnie ją spożywa. Z tego powodu za wszelką cenę powinno się dążyć do uprzyjemnienia tej czynności. Znanych jest wiele przyczyn, dla których koty unikają picia wody. Jedna z teorii mówi, że zmniejszone pragnienie wynikać może na przykład z pochodzenia (większość pierwotnych gatunków kotowatych zamieszkuje tereny suche, na których dostęp do wody jest znacznie ograniczony). 

POLECAMY

Jak zachęcić kota do spożywania wody?

Przyjmuje się, że przeciętne dobowe zapotrzebowanie na wodę to 50 ml przypadające na każdy kilogram masy ciała zwierzęcia.
Do ilości przyjmowanych płynów wliczane są także te zawarte w pokarmie, dlatego rachując ilość spożywanej przez kota wody, należy w obliczeniach tych uwzględnić także pożywienie. Istnieje wiele sposobów, dzięki którym można zachęcić kota do podejmowania wody. Jednym z najważniejszych czynników jest jej przystępność. Dostęp do miski z wodą powinien być nieograniczony, co oznacza, że przez całą dobę zwierzę powinno mieć możliwość odwiedzania wodopoju. Dodatkowo woda powinna znajdować się z daleka od miski z jedzeniem i w miarę możliwości w chętnie odwiedzanej przez kota lokalizacji. Szukając idealnego miejsca na ustawienie wody, warto wziąć pod uwagę wyżej położone punkty w domu lub w mieszkania, ponieważ powszechnie wiadomo, że czworonogi te chętniej obserwują świat z wysokości. Kolejnym, niezwykle ważnym aspektem jest świeżość. Najlepiej, jeśli woda w misce będzie wymieniana kilka razy dziennie – średnio dwa, trzy razy. W czasie każdej zmiany naczynie trzeba dokładnie umyć, aby pozbyć się wszelkich zanieczyszczeń, które mogą zniechęcić zwierzę do picia. Nie powinno się także pozwalać na spożywanie płynów z jednej miski przez więcej niż jedno zwierzę, jeżeli w domu znajduje się większa liczba czworonogów. Powyższe zalecenia to tylko część wskazówek, które mogą pomóc w przezwyciężeniu niechęci kota do wody. Obserwacje wykazują, że wielu reprezentantów kociego gatunku chętnie spożywa wodę płynącą. Warto więc przemyśleć zakup fontanny, która nie tylko zwiększy atrakcyjność cieczy, ale również utrzyma ją w czystości, dzięki specjalnym filtrom zainstalowanym wewnątrz urządzenia. Posiadanie fontanny dedykowanej kotom nie zwalnia, oczywiście, z obowiązku zapewnienia świeżości oferowanego płynu zgodnie z opisywanymi wyżej kryteriami, ale może stanowić atrakcyjne urozmaicenie codzienności pupila.

Waga pragnienia a kwestie odwodnienia

Jednym z podstawowych objawów bardzo wielu chorób jest hipodypsja lub adypsja. Mianem hipodypsji określa się zmniejszone pragnienie, z kolei adypsja oznacza całkowity jego brak. Choć na pozór wydaje się to mało istotny problem, to w rzeczywistości zmniejszone pobieranie wody przez czworonoga może w bardzo krótkim czasie, sięgającym nawet godzin, doprowadzić do znacznego odwodnienia. W skrajnych przypadkach może zakończyć się to śmiercią zwierzęcia. Z tego powodu niezwykle istotne jest monitorowanie objętości przyjmowanych płynów. Należy mieć na uwadze stosunek powierzchni ciała kota do jego masy. Jest on stosunkowo duży, co oznacza, że małe zwierzęta, podobnie jak dzieci, znacznie szybciej się odwadniają i jest to o wiele bardziej niebezpieczne niż w przypadku dorosłych ludzi czy zwierząt gospodarskich. Odwodnienie na poziomie około 4% jest niewykrywalne, odwodnienie w stopniu lekkim (4–6%) manifestuje objawy zauważalne jedynie dla klinicysty. Dopiero znaczny stopień odwodnienia (8–10%) może być widoczny dla opiekuna. Obserwuje się wówczas między innymi spadek napięcia skóry, zmatowienie gałek ocznych, ogólne osłabienie czy zmniejszone wydalanie moczu.
Z krótkotrwałym brakiem dostępu do wody organizm jest w stanie sobie skutecznie poradzić, korzystając ze swoich rezerw. Niestety, w chwili, gdy dostęp komórek organizmu do wody jest zmniejszony, rozpoczynają się niebezpieczne procesy degeneracyjne, niosące za sobą daleko posunięte konsekwencje. Do groźnych następstw związanych z posiadaniem niedostatecznego poziomu płynów można zaliczyć zaburzenie przebiegu procesów metabolicznych w organizmie, co rzutuje na funkcjonowanie wszystkich układów w ciele zwierzęcia. Jednym z najbardziej narażonych na skutki odwodnienia układów jest układ sercowo-naczyniowy. Osocze będące jednym ze składników krwi stanowi około 55% jej objętości. Pozostała część to składniki komórkowe. Osocze w ponad 90% składa się z wody, w której zawieszone są liczne składniki niezbędne do utrzymania prawidłowych procesów zachodzących w organizmie. Poza tym obecność odpowiedniej objętości krwi krążącej w ciele odpowiada za utrzymanie między innymi prawidłowego ciśnienia krwi, a co za tym idzie, również optymalnego ukrwienia wszystkich komórek organizmu zwierzęcego. Bez adekwatnego poziomu nawodnienia niemożliwe jest także utrzymanie między innymi prawidłowej równowagi kwasowo-zasadowej, co bezpośrednio wpływa choćby na pracę mięśnia sercowego oraz układu nerwowego. W skrajnych przypadkach w chwili niedostatecznej podaży płynów w organizmie dochodzi do utrudnienia pozbywania się wielu szkodliwych związków chemicznych. Substancje te mogą oddziaływać na układ nerwowy i przejawiać się między innymi występowaniem objawów neurologicznych, będących efektem wewnętrznego zatrucia organizmu. 
 

Czy wiesz, że...

Obserwacje wykazują, że wielu reprezentantów kociego gatunku chętnie spożywa wodę płynącą. 
Warto więc przemyśleć zakup fontanny, która nie tylko zwiększy atrakcyjność cieczy, ale również utrzyma ją w czystości, dzięki specjalnym filtrom zainstalowanym wewnątrz urządzenia.


Cyrkulacja wody w organizmie

Aby w pełni zrozumieć istotę zagadnienia, warto przyjrzeć się obiegowi wody w organizmie. Zgodnie z definicją, tak zwany bilans wodny to ilość wody w ciałach organizmów żywych, która jest dostarczana i usuwana z ustroju za pomocą różnych mechanizmów regulujących poziom płynów w ciele. Zadaniem tych procesów jest utrzymanie prawidłowego stopnia nawodnienia ustroju. W zdrowym organizmie ilość wody traconej powinna być równa ilości wody przyjmowanej. W opisywanej sytuacji mamy do czynienia z zerowym bilansem wodnym. Płyny pobierane przez jamę ustną trafiają za pośrednictwem przełyku do żołądka, gdzie tylko niewielka ich ilość jest wchłaniana. Większość spożywanej wody dostaje się do krwioobiegu poprzez ścianę jelita grubego. Woda dostająca się do krwi doprowadzana jest za jej pośrednictwem do każdej komórki organizmu. Stanowi ona bardzo ważny środek transportowy dla wielu cząsteczek, zarówno pożądanych, jak i zbędnych. Te drugie to w większości metabolity, które powinny zostać jak najszybciej usunięte z organizmu za sprawą układu pokarmowego, moczowego oraz w mniejszym stopniu skóry i układu oddechowego. Cała objętość krwi krążącej wraz ze wszystkimi jej składnikami zostaje wielokrotnie przefiltrowana w czasie doby przez kłębuszki nerkowe zwierzęcia. Są to małe struktury, których tysiące znajdują się w nerkach, a ich podstawowa rola to filtracja krwi, polegająca na przechodzeniu wody, związków drobnocząsteczkowych i soli mineralnych z osocza krwi do światła torebki kłębuszka. W wyniku tego procesu powstaje mocz zawierający zbędne produkty przemiany materii, który usuwany jest następnie z organizmu. Jak łatwo zauważyć, woda jest nośnikiem nie tylko tych substancji „do” i „z” nerek, ale także z nerek do pęcherza moczowego, a następnie poza organizm. Nie jest to jednak jej jedyna rola. Odpowiednia objętość wody pozwala również utrzymać wspomniane wcześniej ciśnienie na poziomie wystarczającym do efektywnej filtracji.
Skupiając się na tematyce dotyczącej układu moczowego i zdrowia zwierząt, należy wspomnieć o jednej z najczęstszych grup schorzeń dotykających kocich pacjentów, jakimi są choroby dróg moczowych.

Częste choroby dróg moczowych i ich objawy

Rozpatrując schorzenia układu moczowo-płciowego, można najogólniej podzielić je na choroby górnych oraz dolnych dróg moczowych. W kontekście górnych dróg moczowych zasadniczo mówi się o nerkach oraz moczowodach. Z kolei w obrębie dolnych dróg moczowych wyróżnić można pęcherz moczowy oraz cewkę moczową. Choroby zarówno jednego, jak i drugiego poziomu układu są niebezpieczne i mogą mieć katastrofalne skutki. Koty wśród zwierząt domowych odznaczają się wybitną podatnością na zapalenia pęcherza moczowego. Pomijając rozmaite przyczyny tej choroby, warto zdawać sobie sprawę z faktu, że tego typu nawracające stany mogą prowadzić do występowania chorób wyższych pięter układu moczowego, między innymi nerek. Przyjmuje się, że przewlekła choroba nerek, będąca jednym z najczęstszych schorzeń (PNN, ang. CKD – chronic kidney disease), dotyczy od 1% do 3% wszystkich kotów i od 0,5% do 1,5% wszystkich psów. W praktyce oznacza to, że koty są dwukrotnie bardziej narażone na jej wystąpienie.
Choroba może przejawiać się w różnych stanach. Należą do nich postacie ostre, manifestujące się jako ostre uszkodzenie nerek, stany przewlekłe oraz postacie mieszane (najczęściej jako zaostrzenia procesów przewlekłych). Ostre uszkodzenia nerek są najczęściej odwracalne, a przewlekłe prowadzą z czasem do całkowitej niewydolności narządu. Przyczyn opisywanych chorób może być wiele. Powodami pojawienia się ostrych stanów najczęściej są zakażenia, intoksykacje, ciężkie choroby układowe, np. zapalenie trzustki, ropomacicze, stany niedokrwienne czy niedrożności dróg moczowych. Najczęstszą przyczyną przewlekłych niewydolności nerek (PNN) jest idiopatyczne śródmiąższowe zapalenie nerek, które stanowi nawet do 20% przypadków. Ostra niewydolność nerek u kota rozwija się gwałtownie, w ciągu kilku godzin lub dni. Choroba najczęściej objawia się zaburzeniami w oddawaniu moczu, spadkiem apetytu, wzmożeniem pragnienia, wymiotami, biegunką, nieprzyjemnym zapachem z jamy ustnej czy apatią. U chorego zwierzęcia wystąpić mogą również inne objawy, w zależności od stopnia uszkodzenia narządów, np. owrzodzenia jamy ustnej lub drgawki. Taki stan zwykle zostaje dość szybko zauważony przez właścicieli, którzy zgłaszają się z problemem do gabinetu weterynaryjnego, gdzie może zostać podjęte natychmiastowe leczenie, które zwiększa szansę kota na przeżycie. 
Częściej jednak mamy do czynienia z przewlekłą postacią choroby. 
 

Jednym z najważniejszych elementów w leczeniu chorób nerek jest wsparcie dietetyczne. Niewłaściwie dobrana dieta może prowadzić do pogarszania stanu zwierzęcia, stąd decyzja o jej wdrożeniu powinna zostać podjęta już na wczesnym etapie choroby kota. Skład diety powinien nie tylko nie pogarszać stanu chorych narządów, ale możliwie wspierać ich proces regeneracji swoimi składnikami. Brit VD Renal to karma skomponowana na podstawie najnowszej wiedzy w zakresie żywieniowego wsparcia pacjentów ze schorzeniami górnych dróg moczowych.
lek. wet. Kamil Kowalczyk, ekspert ds. żywienia Brit


Objawy przewlekłej niewydolności nerek u tych czworonogów mogą pozostawać niezauważone przez długie miesiące. Taki stan spowodowany jest faktem, że większość objawów, które mogą zostać zauważone przez opiekuna, pojawia się dopiero w momencie, gdy uszkodzeniu ulega znaczna część nerek. Przyjmuje się, że symptomy choroby przewlekłej ujawniają się, gdy około 75% miąższu nerek ulega uszkodzeniu. 

Wówczas pojawiają się objawy, które zasadniczo są podobne do tych, które występują przy ostrej postaci, ale rozwijają się wolniej. Zauważalne mogą być spadek masy ciała, pogorszenie stanu sierści czy zwiększona skłonność do infekcji. Z czasem dochodzić może do pojawiania się innych chorób bezpośrednio związanych z chorobą nerek. Może to być nadciśnienie,...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy