Dołącz do czytelników
Brak wyników

Profilaktyka zdrowotna i diagnostyka

20 maja 2019

NR 11 (Maj 2019)

Szczenię (nie)doskonałe

0 129

Wszyscy chcielibyśmy, żeby nasze psy były grzeczne i szczęśliwe. Jednak wychowanie szczenięcia to skomplikowany proces, na który składa się wiele czynników. I choć genetyka ma bardzo duże znaczenie, to nie zapominajmy, że od zwierzęcia powinniśmy wymagać tego, czego go nauczyliśmy.

Zachowania i reakcje młodego psa mogą mieć dwa podłoża – genetyczne i epigenetyczne, czyli wynikające z doświadczeń. Do tego należy wziąć pod uwagę okres życia płodowego, bowiem już wtedy docierają do psa bodźce, które w pewien sposób kształtują jego osobowość. Badania potwierdzają, że jeśli ciężarna suka jest narażona na stres, to jej potomstwo będzie bardziej nerwowe i strachliwe. Ponadto, jeśli czynniki stresogenne pojawiły się w trzecim trymestrze ciąży, to szczenięta mogą wykazywać dużą nadwrażliwość emocjonalną i mieć mniejsze zdolności uczenia się. Na charakter psiaka wpływa również płeć rodzeństwa z tego samego miotu. Przykładowo, jeśli w miocie przeważają samce, to w wodach płodowych pojawia się więcej męskich hormonów (androgenów), których obecność wpływa na wszystkie szczenięta.

Fazy rozwoju szczenięcia

Analizując pierwsze tygodnie życia psa, możemy w nich wyróżnić kilka faz. Pierwsza z nich, charakteryzująca się zwiększoną wrażliwością, przypada na okres neonatalny i trwa od urodzenia mniej więcej do końca drugiego tygodnia życia. W tym okresie psy nie widzą ani nie słyszą. Pozostałe zmysły działają u nich jednak całkiem sprawnie, zatem wskazana jest delikatna stymulacja malucha, która dostarczy bardzo niewielkich dawek stresu, a przez to będzie miała nieoceniony wpływ na dalsze kształtowanie się osobowości psa. Chodzi tu o bardzo delikatne, krótkie podnoszenie zwierzęcia, dotykanie go schłodzoną dłonią itp. 

Wraz z drugim tygodniem życia szczenięcia zaczyna się okres przejściowy, który trwa mniej więcej tydzień. Psy zaczynają widzieć i słyszeć, a także same się poruszać. Pojawia się świadomość społeczna, a szczenięta zaczynają się razem bawić, merdać ogonami i powarkiwać. W tym okresie można psu podawać różne przedmioty do obwąchania, pozwalać na eksplorację domu, stawiając malca na różnych podłożach. Samodzielne wyprawy pomogą szczenięciu w wykształceniu kolejnej niezwykle ważnej umiejętności – rozwiązywania napotkanych problemów.

Następnie rozpoczyna się okres socjalizacji, który trwa do 12. tygodnia życia. To w tym czasie szczenięta przeważnie trafiają do nowych domów. Jest to najważniejszy okres w rozwoju psiaka, gdyż doświadczenia, które teraz go spotkają, odbiją się na całym jego życiu. Pies uczy się życia w grupie społecznej, wszystko, co teraz mu pokażemy, będzie się składało na pełniejszy obraz świata. Im więcej bodźców pies otrzyma, tym lepiej będzie sobie radził w życiu. Niemniej wszystko musi się odbywać z umiarem, stopniowo. W okresie socjalizacji następuje bowiem również faza lękowa, która pojawia się między 8. a 11. tygodniem życia. Głodny świata malec może wtedy łatwo uwrażliwić się na jakiś bodziec. Zaleca się nie kupować ani nie adoptować szczeniaka w tym wieku, a jeśli już musi to nastąpić, to dobrze, jeśli nowy opiekun będzie miał możliwość poznania się z psem, przyzwyczajenia go do siebie.

Biorąc psa do swojego domu, pamiętajmy, by poprosić hodowcę lub pracownika schroniska o coś, co będzie psu znane i co możemy ze sobą zabrać. Może to być zabawka, ulubiony kocyk… coś, czego zapach będzie psu znany w nowym miejscu i ułatwi adaptację do nowego etapu życia.

Wielkie przygotowania

Pomimo starannej socjalizacji nie da się do końca przygotować psa do życia w innym domu z innymi ludźmi. To na opiekunach spoczywa odpowiedzialność za wychowanie szczenięcia, nauczenie go życia w nowej rodzinie i przede wszystkim sprawienie, żeby pies czuł się w niej dobrze. Od czego zacząć? 

Jeśli to możliwe, poznajmy szczeniaka, zanim weźmiemy go do domu. Odwiedzajmy hodowlę lub schronisko, by zwierzak skojarzył dobrze nasz zapach. Kolejnym krokiem jest przygotowanie domu. Uprzątnijmy z podłogi wszystkie drobne elementy, które pies mógłby zjeść lub pogryźć (np. niezabezpieczone kable), zwińmy drogi dywan, na którym absolutnie nie chcielibyśmy znaleźć niespodzianki od nowego członka rodziny, pozbądźmy się odświeżaczy powietrza rozpylających w domu intensywny zapach, który dla malca może być drażniący.

Przed pojawieniem się psa dobrze również przygotować potrzebne dla niego akcesoria. Legowiska, choć przeznaczone dla psów, niejednokrotnie bardzo intensywnie „pachną nowością”. Dobrze więc nabyć je wcześniej i porządnie wywietrzyć, aby zneutralizować zapach posłania. Warto również zaopatrzyć się w maty do nauki czystości. Na rynku, poza tradycyjnymi podkładami higienicznymi, dostępne są maty o zapachu trawy. Dzięki nim pies, który jeszcze nie potrafi kontrolować swoich potrzeb fizjologicznych, załatwi się w wyznaczonym miejscu, gdyż zapach skojarzy mu się z terenem otwartym. Maty te natychmiast neutralizują nieprzyjemny zapach, a dzięki specjalnej technologii wykonania doskonale chłoną wilgoć i są odporne na drapanie pazurami. Na rynku dostępne są również spraye, których zapach ma wpłynąć na podświadomość psa i wskazać mu miejsce przeznaczone do załatwiania potrzeb fizjologicznych.

Warto też zadbać o akcesoria codziennego użytku, czyli obrożę lub szelki, a także smycz. Wybierając smycz, należy zwrócić uwagę, by była ona stosunkowo długa (np. 3 m), dzięki czemu pies będzie mógł względnie spokojnie eksplorować środowisko podczas spaceru. Unikajmy tych automatycznie wysuwanych, gdyż uczą psa nawyku chodzenia na napiętej smyczy, co skutkuje często nadmiernym ciągnięciem i problemami podczas spacerów.

Pierwsze chwile razem

Wyprawa po najmłodszego członka rodziny powinna być jak najspokojniejsza, podobnie jak powrót do domu. Idealnie, jeśli psiak sam będzie mógł do nas podejść, zainicjować kontakt, a także docelowo samodzielnie przekroczyć próg naszego domu. Aby ułatwić psu nawiązanie kontaktu, należy unikać pochylania się nad nim. Najlepiej jest przykucnąć, wyciągnąć rękę w jego kierunku i poczekać. Być może szczeniak od razu do nas podbiegnie i zasypie nas pieszczota...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy