Dołącz do czytelników
Brak wyników

Opieka i pielęgnacja

21 września 2021

NR 25 (Wrzesień 2021)

Ochrona przed ektopasożytami bezpieczna dla kota

0 28

Nie wszystkie substancje czynne wykorzystywane w preparatach przeciwko ektopasożytom mogą być stosowane u kotów. Producenci zawsze informują o przeznaczeniu produktu i należy ściśle przestrzegać tych wytycznych. Ale w niektórych sytuacjach, mimo przestrzegania zaleceń, można narazić kota na kontakt z niebezpieczną substancją. Na co należy uważać?

Do najpowszechniejszych ektopasożytów u zwierząt domowych należą pchły i kleszcze. Jedne mogą powodować alergiczne pchle zapalenie skóry, a drugie przenosić groźne dla kota choroby. Dlatego ważna jest skuteczna i systematyczna ochrona przed ektopasożytami. Pchły mogą zaatakować zwierzę o każdej porze roku. Przenoszą się zwykle z innych zwierząt. Dorosłe osobniki przebywają na żywicielu, a postacie rozwojowe – jaja, larwy i poczwarki – w otoczeniu zwierzęcia, czyli na legowisku, dywanie, w szczelinach podłóg itp. Szacuje się, że ok. 35% wszystkich zachorowań dermatologicznych u psów i kotów (a nawet do 50% dermatoalergoz) stanowią problemy skórne spowodowane inwazją pcheł. Poza pchłami, które bytują stricte na kotach, zwierzęta te mogą być atakowane przez pchłę ludzką oraz pchły żerujące na innych czworonogach. Pchły odżywiają się krwią, a w miejscach ugryzienia wprowadzają ze śliną silne substancje drażniące, powodujące świąd. Najczęstszą dolegliwością zwierząt zaatakowanych przez pchły jest alergiczne pchle zapalenie skóry, które wywołują alergeny zawarte w ślinie pcheł.
Z kolei kleszcze to najczęściej pasożyt przyniesiony ze spaceru w lesie lub na łące, ale bytują także w ogrodach, parkach czy na miejskich skwerkach. Występują endemicznie w większości krajów Europy. Część z nich można spotkać głównie w określonych rejonach, co jest związane z ich biologią, klimatem i położeniem geograficznym. 
 

POLECAMY

W Polsce występuje aż 19 gatunków kleszczy. Najczęściej spotykane to kleszcze z rodziny Ixodidae: Ixodes ricinus (kleszcz pospolity), Rhiphicephalus sanguineus (kleszcz psi) oraz Dermacentor reticulatus (kleszcz łąkowy). Patogeny przenoszone przez kleszcze mogą powodować szereg chorób odkleszczowych, w tym boreliozę (chorobę z Lyme), chorobę skokową owiec (Flavivirus), odkleszczowe zapalenie mózgu, erlichiozę i anaplazmozę oraz babeszjozę. 


Infestacja kleszczy ma charakter sezonowy, a szczyt przypada na wiosnę i jesień. Jednak z uwagi na coraz łagodniejsze zimy w Polsce okres aktywności kleszczy w ciągu roku znacznie się wydłużył.
Profilaktyka chorób odpasożytniczych polega na stosowaniu preparatów odstraszających i zwalczających ektopasożyty przez cały okres ich aktywności. Opiekunowie kotów mogą wybierać z wielu dostępnych na rynku produktów, z których najpopularniejsze to obroże przeciwpasożytnicze i preparaty do zakrapiania (spot on) oraz spraye. Preparaty przeznaczone dla kotów bazują na kilku dostępnych substancjach 
czynnych – mogą być jedno- lub wieloskładnikowe i posiadać właściwości bójcze lub/i odstraszające pasożyty.

Fipronil – znany od 15 lat

Fipronil jest substancją stosowaną na świecie od dawna i posiada szerokie spektrum działania – służy do zwalczania szkodliwych owadów i pajęczaków (działa na mrówki, muchy, wszy, wszoły, kleszcze, karaluchy, roztocza itp.). W Polsce fipronil jest używany jako substancja czynna produktów biobójczych do stosowania w domach, np. w zwalczaniu mrówek oraz jako składnik preparatów weterynaryjnych w przypadku inwazji pcheł, kleszczy, wszy oraz wszołów, także u psów i kotów.
Jak działa? Po podaniu (np. w formie kropli) wnika w naskórek i jest systematycznie uwalniany na jego powierzchni. W ten sposób tworzy powłokę ochronną. Fipronil ma natychmiastowe działanie bójcze w stosunku do pcheł i kleszczy, a utrzymuje się na skórze – w zależności od konkretnego preparatu – do kilku tygodni, zabezpieczając zwierzę przed inwazją pasożytów. 
Fipronil jest uznawany za bezpieczny dla kotów, ale tylko – jak niemal każdy produkt leczniczy – jeśli jest stosowany w odpowiednich dawkach i w odpowiedniej częstotliwości. W tych kwestiach należy ściśle kierować się wytycznymi na ulotce. W literaturze trudno o informacje dotyczące toksyczności fipronilu u zwierząt. Można jedynie znaleźć opisy przypadków zatruć w wyniku podania niewłaściwej dawki i na skutek zbyt częstych aplikacji. Objawy zatrucia obserwowano głównie u kotów, które są wrażliwe na działanie fipronilu, szczególnie u zwierząt młodych lub z niedowagą. W takich przypadkach należy zachować szczególną ostrożność w dawkowaniu, a w razie wątpliwości – zasięgnąć porady lekarza weterynarii. Niepokojącym objawem, który może sugerować zatrucie fipronilem, jest nadmierny ślinotok na 2–3 godziny po aplikacji preparatu na skórę. 

Substancje chemiczne i naturalne olejki

W produktach przeciw ektopasożytom dla kotów stosowane są także inne substancje chemiczne: imidochlopryd i piryproksyfen. Znajdują się np. w obrożach przeciw pchłom. Dzięki ich działaniu giną zarówno osobniki dorosłe, jak i larwy i jaja. Imidochlopryd to substancja o działaniu insektobójczym, stosowana do zwalczania pasożytów zewnętrznych. Blokuje przewodzenie bodźców nerwowych u pasożytów, prowadząc do paraliżu i śmierci. Jest bezpieczna dla ssaków. Piryproksyfen nie dopuszcza do rozwoju jaj i larw pcheł w otoczeniu psa i kota.
Dodatkowo niektórzy producenci uzupełniają skład chemiczny produktów o naturalne olejki, np. geraniowy i cedrowy. Posiadają one silne właściwości antyseptyczne, pielęgnacyjne i łagodzące, dzięki czemu sierść kota staje się błyszcząca, a ogólna kondycja skóry ulega poprawie. Poza tym dają świeży i przyjemny dla człowieka z...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy