Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dieta i suplementacja , Otwarty dostęp

25 maja 2021

NR 23 (Maj 2021)

Problemy z tarczycą u zwierząt okiem dietetyka i behawiorysty

107

Problemy z tarczycą występują powszechnie u ludzi, psów oraz kotów, a nieleczone zaburzenia mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Czy więc należy bać się chorób tarczycy? Co zmieniają w życiu naszego zwierzęcia i jak je leczyć? Tym wszystkim zajmiemy się w poniższym artykule.

Ze względu na powszechność występowania chorób tarczycy niezmiernie istotne jest, aby u starszych zwierząt dołączyć badania tarczycowe do panelu psich i kocich badań okresowych. U zwierząt młodszych – w przypadku najmniejszego podejrzenia problemu. Trafiają do mnie bowiem coraz młodsze zwierzęta, które cierpią z powodu schorzeń tarczycy.

POLECAMY

Nie tylko prawidłowe leczenie, ale również odpowiednio dobrana dieta mają tutaj ogromne znaczenie. Trzeba też mieć na uwadze, że choroby tarczycy rzutują na zachowanie zwierzęcia – należy więc przede wszystkim rozwiązać problem od strony medycznej, zanim podejmie się pracę nad zachowaniem. 

Tarczyca mimo swych niepozornych rozmiarów jest jednym z najważniejszych organów w układzie hormonalnym – jej rola jest kluczowa dla procesów tlenowego metabolizmu, zachowania bilansu energetycznego, produkcji ciepła i wielu innych. To, co często obserwujemy przy problemach tarczycowych, to zmienione tempo metabolizmu, zmiany apetytu, problemy z sierścią i skórą oraz problemy trawienne. To wszystko dlatego, że tarczyca to gruczoł odpowiedzialny za 
produkcję hormonów niezbędnych do prawidłowego wzrostu i funkcjonowania organizmu – T4 (tyroksyny) i T3 (trójjodotyroniny). Produkcja i wydzielanie tych hormonów są zależne od przysadkowego hormonu zwanego tyreotropiną – TSH. Produkcja TSH zależy zaś od podwzgórzowego hormonu nazywanego tyreoliberyną – TRH. Prawidłowe funkcjonowanie tarczycy gwarantuje chociażby prawidłową aktywność metaboliczną komórek organizmu. Problemy z działaniem tego organu mogą być różnorodne. Jeśli produkuje za dużo hormonów – mówimy wtedy o nadczynności. U kotów jest to najczęstsze zaburzenie endokrynologiczne. Jako ciekawostkę dodam, że niedoczynność u kotów to bardzo rzadka choroba – jeden z moich pacjentów cierpiał z tego powodu po przedawkowaniu leków przeciwtarczycowych. U psów sytuacja jest odmienna, ponieważ zdecydowanie częstsza jest niedoczynność, czyli sytuacja, w której gruczoł nie produkuje wystarczającej ilości hormonów. 

Pies tarczycowy 

To, co często widać na pierwszy rzut oka, to objawy dotyczące skóry – obustronne symetryczne wyłysienia, pogorszenie jakości sierści. Staje się ona sucha i łamliwa, a skóra grubsza i chłodniejsza w dotyku. Mogą pojawić się łupież, hipergimentacja i łojotok. Dawka pokarmowa się nie zmienia, a pies zaczyna na niej tyć. Staje się bardziej ospały, poszukuje ciepłych miejsc, nie ma energii, a stare zabawy nie są już dla niego interesujące. W miarę pogłębiania się zaburzenia może dochodzić do otępienia i braku reakcji na bodźce zewnętrzne. To nie wszystkie problemy – mogą wystąpić także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak bradykardia. Cierpi też układ płciowy – występują problemy z płodnością, takie jak opóźnienia cieczek, u samców obniża się libido. Częstsze są ronienia. Możliwe są również objawy neurologiczne. Czy zapalenia uszu, pęcherza, nasilenie reakcji alergicznych, większa podatność na infekcje, zerwane więzadła krzyżowe też mogą być manifestacją chorób tarczycy? Niestety, tak!

Jak wyraźnie widać, te wszystkie problemy nie pozostają bez wpływu na zachowanie zwierzęcia – może ono zupełnie zmienić swoją rutynę, postępować inaczej i w sposób odmienny reagować na wcześniej obojętne bodźce. To ważne, aby wykluczyć problemy dotyczące tarczycy przed podjęciem pracy z behawiorystą.

Warto wiedzieć, że są także zwierzęta, których aktywność się nie zmienia, brak też u nich objawów wizualnych dotyczących jakości okrywy włosowej. Jednakże jest to zdecydowana mniejszość. 

Nadczynność tarczycy u psów występuje bardzo rzadko, a jeśli już, to jej przyczyną zwykle jest rak dotyczący tego gruczołu. 

Znam przypadek psa, u którego doszło do wystąpienia objawów związanych z żywieniową nadczynnością tarczycy z powodu podawania nieprawidłowej ilości alg morskich bogatych w jod. Dawka była przekroczona ponad czterokrotnie! Wskazuje to, jak ważne jest edukowanie na temat zagrożeń związanych z nieprawidłowym stosowaniem suplementacji u zwierząt domowych. U psa wystąpiły objawy kliniczne, takie jak utrata masy ciała, niepokój, nerwowość, zwiększona aktywność, agresja, przyspieszone tętno i dyszenie, a w wynikach krwi parametry TSH i T4 były znacząco podniesione.

Czy wiesz, że..

Tarczyca, mimo swych niepozornych rozmiarów, jest jednym z najważniejszych organów w układzie hormonalnym –jej rola jest kluczowa dla procesów tlenowego metabolizmu, zachowania bilansu energetycznego, produkcji ciepła i wielu innych.

Niedoczynność tarczycy u psów – przyczyny

Jest to choroba występująca powszechnie w psiej populacji, szczególnie u kastrowanych samic. Niedoczynność tarczycy u psów może pojawić się z przyczyn jatrogennych bądź samoistnych. To właśnie przypadki samoistne, rozwijające się, stanowią większość przypadków choroby. Głównymi powodami są limfocytarne zapalenie tarczycy oraz idiopatyczne zmiany dotyczące tego gruczołu, na przykład jego stopniowy zanik. U ras takich jak golden retrieviery, dobermany, sznau-
cery, nowofunlandy, gdzie widać większą skłonność do chorób tarczycy. 

Kot tarczycowy

Mój częsty pacjent to kot z nadczynnością tarczycy, zazwyczaj wychudzony senior, cierpiący jednocześnie na przewlekłą chorobę nerek bądź cukrzycę, a czasem na wszystkie te trzy schorzenia. Dlatego należy uczulać opiekunów, aby u starszych oraz chorujących kotów regularnie uwzględniali w badaniach profilaktycznych stężenie tyroksyny. Nadczynność tarczycy negatywnie wpływa na całe ciało i pogarsza objawy pozostałych chorób. Często jej unormowanie jest podstawą do dalszego działania. Są to koty, które są często nadaktywne, dużo wokalizują, nie odpoczywają w dostateczny sposób. Zdrowy kot na odpoczynku i drzemkach spędza większą część doby i to jest normalne! 

Choroba wywołuje pobudzenie, wychudzenie, na szyi mogą pojawić się deformacje (zazwyczaj dotyczące obu płatów gruczołu). Zdrowy płat gruczołu tarczowego ma około 2 cm długości i około 0,3 cm szerokości. 

Chore koty jedzą dużo, ale i tak tracą na masie ciała. Kot więcej korzysta z kuwety, może też chętniej pić. To nie są typowe kocie zachowania, ale mogą być na tyle niespecyficzne, że opiekun nie zorientuje się w porę, że rozwija się schorzenie. Dlatego warto rozmawiać z opiekunami już 6–8-letnich kotów o konieczności zwracania uwagi na takie szczegóły i o regularnych badaniach. Wdrożenie leczenia i jego regularne monitorowanie jest kluczowe, aby ustabilizować takiego pacjenta. Tu również bezcelowe jest prowadzenie terapii behawioralnej, dopóki problem zdrowotny nie zostanie rozwiązany. 

Jeśli choroba nie będzie leczona, to jej postęp wyniszczy koci organizm w ciągu od kilku miesięcy do kilku lat. Zwierzę będzie osłabione, szybko będzie się męczyć, a w bardzo poważnych stanach mogą wystąpić nawet drgawki padaczkowe. Zwierzęta z nadczynnością tarczycy są bardziej podatne na stres i z tego powodu należy obchodzić się z nimi bardzo ostrożnie. U zdiagnozowanych pacjentów bardzo ważne jest monitorowanie ciśnienia krwi oraz badanie dna oka. Jeden z moich pacjentów stracił wzrok na skutek zbyt wysokiego ciśnienia – rozwinęło się z powodu nadczynności tarczycy, a zwierzę nie było wcześniej monitorowane pod tym kątem. 

Nadczynność tarczycy u kotów

Z roku na rok obserwuje się rosnącą liczbę kocich pacjentów z nadczynnością tarczycy. Statystyki są nieubłagane – wskazują, że schorzenie to jest diagnozowane u 1,5–11,4% starszych kotów na całym świecie. Opiekunowie zawsze są bardzo zaniepokojeni diagnozą u swojego kota, ale informacja o tym, ile kotów funkcjonuje prawidłowo z dobrze dobranym leczeniem i dietą, jest dla nich uspokajająca. Zdarzają się też młodsi pa...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy