Dołącz do czytelników
Brak wyników

Terapia behawioralna

18 listopada 2019

NR 14 (Listopad 2019)

Postępowanie w przypadku lęku separacyjnego

315

Podłożem lęku separacyjnego jest zbyt silne przywiązanie do obiektu, którym najczęściej jest opiekun psa, ale może też nim być np. drugi pies. Tak więc jest to niezdolność zwierzęcia do zniesienia rozłąki z opiekunem/towarzyszem. Silnie rozwinięty i skumulowany lęk separacyjny może odbić się na zdrowiu zwierzęcia. Jak więc sobie z nim radzić?

Lęk separacyjny najczęściej rozwija się stopniowo – od zwykłego podążania za właścicielem (krok w krok), po wycie, drapanie w okna i drzwi, niszczenie przedmiotów i zanieczyszczanie otoczenia. Objawy fizjologiczne to przede wszystkim ślinienie i trzęsienie się, dyszenie, nieustanne chodzenie, spocone łapy, a także przyspieszony oddech i rytm serca. Zwierzę ma problem z odpoczynkiem podczas nieobecności właściciela, co dodatkowo może przysporzyć wiele chorób. Taki permanentny stres bardzo silnie odbija się na zdrowiu i psychice zwierzęcia. Pies próbuje poradzić sobie z problemem, dlatego:

POLECAMY

  • niszczy przedmioty – ponieważ gryzienie i żucie działa na psa uspokajająco, odstresowująco,
  • wylizuje sobie łapy bądź brzuch albo otoczenie, np. podłogę – ponieważ lizanie również działa uspokajająco i odstresowująco,
  • drapie w drzwi i okna (lub powierzchnie tuż obok), ponieważ chce się wydostać do opiekuna,
  • wyje i szczeka – przez co rozładowuje emocje, a także prezentuje, jak bardzo cierpi.

Zmiana rytuału wychodzenia

Pracę nad lękiem separacyjnym najlepiej zacząć od stopniowego przyzwyczajania psa do naszej nieobecności. Stosujemy regułę „małych kroków” (odwrażliwianie), tak aby zwierzę się nie uwrażliwiło. Główna zasada: nigdy nie przechodzimy do kolejnego etapu, jeśli w poprzednim pies wykazał jakiekolwiek objawy lęku. Zwierzę musi cały czas pozostawać w pełnym komforcie! 
Krok 1: Wychodzimy do drugiego pokoju, zostawiając psa zajętego zabawką wypełnioną jedzeniem.
Krok 2: Powtórzenie kroku 1 – z zamkniętymi na kilka sekund drzwiami. Wracamy i nagradzamy psa przysmakiem i/lub pochwałą słowną.
Krok 3: Powtórzenie kroku 2, przedłużając odpowiednio czas. Kiedy pies już spokojnie pozostaje w pokoju na 15 minut, przechodzimy do kolejnego kroku. 
Krok 4: Odwrażliwiamy psa na poszczególne elementy budzące w nim lęk, czyli wszystkie czynności, które wiążą się z naszym wyjściem, np. podnoszenie kluczy, zbliżanie się do drzwi, chwytanie klamki, zakładanie butów, zakładanie kurtki, podnoszenie torebki. Wszystkie te czynności wykonujemy w zupełnym nieładzie, nie wychodząc z domu! Kiedy widzimy, że na poszczególne elementy pies nie reaguje, przechodzimy do kolejnego kroku.
Krok 5: Staramy się znikać za drzwiami, ale tylko na ułamek sekundy. Jeżeli pies pobudza się już przy otwieraniu drzwi, trzeba wykonywać tylko ten ruch, dowolną ilość razy w ciągu dnia. Jeśli nie reaguje, staramy się schować za drzwiami i od razu wrócić. Stopniowo zwiększamy czas spędzony poza drzwiami, pozostawiając psa na kilka sekund samego w domu, zgodnie z krokami 1 i 2. Przeciągamy czas maksymalnie do 2–5 minut.
Krok 6: Wprowadzamy karmienie interaktywne. Pies nie może dostawać nic przy właścicielu! Wszelkie zabawki wypełnione jedzeniem zostawiamy zawsze tuż przed naszym wyjściem (na temat karmienia interaktywnego będziemy pisać szczegółowo w kolejnym numerze „Animal Expert”).
Krok 7: Początkowe wyjścia powinny być bardzo krótkie (10 min, 15 min, 20 min itd.).

Na każdym etapie ignorujemy podążanie psa za nami i zachowujemy się neutralnie. Ignorujemy skakanie i domaganie się uwagi – kiedy pies zaczyna na nas skakać, odwracamy się do niego plecami, odchodzimy, ignorujemy, nie mówiąc nic do niego lub nie ruszamy się. Chwalimy psa, kiedy jest spokojny.

Przydatne informacje

Gdy nasz pies cierpi na lęk separacyjny, w pierwszej kolejności trzeba zaspokoić wszystkie jego potrzeby. Następnie warto wprowadzić:

  • zabawy węchowe (nosework) – praca węchowa działa silnie stymulująco, jest wyczerpująca, ale nie pobudza (bardzo stabilna praca);
  • trening podstawowego posłuszeństwa – dzięki temu człowiek uczy się, jak komunikować się z psem, a pies lepiej rozumie nasze oczekiwania, więc mniej się stresuje, znając konkretne granice; dzięki temu można naprawić relację człowiek – pies;
  • stały rytm dnia – psy lubią wiedzieć, co się będzie działo, lubi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy