Dołącz do czytelników
Brak wyników

Profilaktyka zdrowotna i diagnostyka

13 listopada 2020

NR 20 (Listopad 2020)

Poród – pomoc porodowa cz. 2

12

Udzielenie właściwej pomocy porodowej w przypadku omawianego w pierwszej części artykułu wystąpienia ciężkiego porodu u kotek jest niezmiernie ważne. Należy zareagować w odpowiednim czasie, aby zwiększyć szanse na przeżycie kociąt, przy czym zbyt wczesna ingerencja może przyczynić się do problemów podczas porodu. Stres u kotki jest jednym z czynników predysponujących 
do wystąpienia trudnego porodu, dlatego ocena prawidłowości przebiegu akcji porodowej, a także ciąży, ma bardzo duże znaczenie. 

Osobiście z dzieciństwa pomoc porodowa kojarzy mi się z wizytą lekarza weterynarii w gospodarstwie na wsi i udzielaniu pomocy przy narodzinach cielęcia. Statystycznie bydło to gatunek, u którego najczęściej udzielana jest pomoc porodowa z powodu nieprawidłowego położenia lub ustawienia płodu w drogach rodnych. Niemniej jednak pomocy potrzebują czasem też inne gatunki. Na szczęście, kotki stanowią bardzo małą grupę, u której należy interweniować w czasie porodu. Sprawia to, że wiedza na temat udzielania pierwszej pomocy, chciałbym podkreślić, przy ciężkim porodzie, jest istotna.

POLECAMY

Dla ułatwienia i uszeregowania pomoc porodową podzielimy na dwie kategorie. Do pierwszej będą należały czynności, które może wykonać właściciel, natomiast drugą grupę stanowić będzie pomoc udzielana przez lekarza weterynarii. Główną rolą właściciela jest nadzór nad przebiegiem porodu, opieka nad nowo narodzonymi kociętami oraz pomoc manualna. Pomoc farmakologiczna, pomoc z zastosowaniem kleszczy porodowych oraz wykonanie cesarskiego cięcia, jeśli będzie taka konieczność, należą do kompetencji lekarza weterynarii. 

Właściciel, który nie jest pewny swojej wiedzy oraz umiejętności, zawsze powinien zgłosić się do gabinetu lekarskiego w przypadku podejrzenia wystąpienia ciężkiego porodu w celu udzielenia pomocy. Każdy przypadek położniczy odbiegający od norm powinien być traktowany poważnie, ponieważ zagraża on życiu płodu oraz matki. 

Czy wiesz, że..

Właściciel, który nie jest pewny swojej wiedzy oraz umiejętności, zawsze powinien zgłosić się do gabinetu lekarskiego w przypadku podejrzenia wystąpienia ciężkiego porodu w celu udzielenia pomocy. Każdy przypadek położniczy odbiegający od norm powinien być traktowany poważnie, ponieważ zagraża on życiu płodu oraz matki. 

Pomoc porodowa udzielana przez właściciela

Najważniejszy jest prawidłowy nadzór na przebiegającym porodem, jednak należy pamiętać, aby interwencję wykonać tylko wtedy, gdy naprawdę jest potrzebna. W niektórych przypadkach brak pomocy może się okazać najlepszym rozwiązaniem. Jeśli nie jesteśmy pewni, czy interweniować, warto skonsultować się z lekarzem weterynarii, który na podstawie zebranego wywiadu oceni daną sytuację. Rola właściciela – oprócz kontroli akcji porodowej – polega na opiece nad noworodkiem oraz stymulacji akcji porodowej. Kotce, która nie chce opuszczać swojego miejsca, należy dostarczyć źródła energii, szczególnie w przypadku przedłużającego się porodu. W warunkach domowych najlepszym rozwiązaniem jest podawanie doustnie roztworu glukozy. Stężenie podawanej w temperaturze pokojowej glukozy powinno wynosić 5%. W momencie przyjścia na świat pierwszego kocięcia możemy posłużyć się nim jako naturalnym bodźcem. Podstawiając noworodka do gruczołu mlekowego kotki, oprócz zapewnienia pobrania przez niego siary, sprawiamy, że poprzez ssanie pobudza on receptory, a to przyczynia się do uwolnienia oksytocyny. Hormon ten jest bardzo ważny w utrzymaniu akcji porodowej. Często wykorzystywany jest w formie iniekcyjnej przez lekarzy weterynarii, jednak zastosowanie go ma pewne obostrzenia.

Oksytocyna pobudza akcję porodową dzięki stymulacji macicy, co powoduje przesuwanie się kolejnych płodów. Istotnym elementem w udzielaniu pomocy jest wykorzystanie technik manualnych, co jednak wymaga pewnego doświadczenia i zachowania szczególnej higieny oraz ostrożności. Właściciel może sprowokować kotkę do ruchu, np. podnosząc ją, wołając lub poprzez próbę zabawy. Ma to na celu pobudzenie przesuwania się płodów w drogach rodnych, a także, w przypadku złego położenia, jego zmianę. Dodatkowo można wykonać delikatny masaż jamy brzusznej, a w przypadku wklinowania się płodu próbę jego wyciągnięcia. Należy pamiętać, że nie można wykonywać nic na siłę, należy zachowywać się spokojnie, a ruchy powinny być pewne i zarazem delikatne. 

Pomoc porodowa udzielana przez lekarza weterynarii 

Lekarz weterynarii, oprócz czynności wymienionych wyżej, ma do dyspozycji środki farmakologiczne i specjalne narzędzia, a gdy wszystkie wcześniejsze metody zawiodą, może rozwiązać trudny poród poprzez wykonanie cesarskiego cięcia. 

Wspomniana wcześniej pomoc manualna może być wykonana przez powłoki brzuszne lub pochwę, często trzeba połączyć obie techniki, aby osiągnąć sukces. Umożliwiają one prawidłowe ułożenie płodu, a tym samym pomoc w jego przesunięciu do kanału rodnego. Uzyskuje się to poprzez uciskanie jedną ręką powłok brzusznych od dołu, a drugą ręką, właściwie palcem, nadaje się właściwy kierunek głowie. Inną metodą jest obustronne uciskanie palcami jamy brzusznej w celu przesunięcia płodu. 

Stosowanie narzędzi w położnictwie weterynaryjnym jest częstą praktyką w rozwiązywaniu trudnego porodu u bydła. U dużych zwierząt występuje bardzo dużo metod z użyciem narzędzi – począwszy od łańcuchów porodowych, poprzez haki, a kończąc na specjalnym narzędziu nazywanym wycielaczem. Natomiast u kotek, ze względu na mały rozmiar dróg rodnych i skąpą możliwość manipulacji w nich, używa się jedynie kleszczy porodowych. Metoda ta jest jednak bardzo rzadko wykorzystywana z uwagi na duże ryzyko uszkodzenia płodu. Umożliwiają one wklinowanie płodu do kanału rodnego, zmianę jego postawy czy też wydobycie płodu poprzez delikatne pociąganie.

Przed ich zastosowaniem powinno być wykonane dokładne badanie kliniczne oraz dodatkowe, takie jak badanie rentgenowskie oraz ultrasonograficzne. RTG umożliwia nam ocenę wielkości płodu, pomiar jego czaszki i ocenę stosunku wi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy