Dołącz do czytelników
Brak wyników

Opieka i pielęgnacja

15 lipca 2020

NR 18 (Lipiec 2020)

Mowa ciała psów - fragment książki pt. Dobry piesek. Jak wychować niesfornego szczeniaka

90

Komunikacja nie rozpoczyna się wtedy, gdy mówimy, a wtedy, gdy słuchamy – to zdanie stanowi motto piątego rozdziału książki Dobry piesek. Jak wychować niesfornego szczeniaka, której fragment publikujemy poniżej.

Przy prawidłowym odczytywaniu mowy ciała psa niezwykle ważne są obserwacja i ocena kontekstu i środowiska. Język ciała – i każda inna próba komunikacji – zawsze jest osadzony w jakimś kontekście. To właśnie ten kontekst pomoże nam ustalić, czy szczeniak dyszy, bo jest zestresowany sztucznymi ogniami, czy może po prostu dlatego, że jest gorąco, a on właśnie biegał za piłką. Psiak może podnosić łapę, gdy się czegoś lęka, ale może też tym gestem zaczepiać innego psa, zapraszając go do zabawy! Kontekst to podstawa!
Skupienie się na obserwacji konkretnej części ciała nie zapewni nam pełnego zrozumienia tego, co odczuwa szczeniak. Musimy spojrzeć z szerszej perspektywy – na wszystkie części ciała oraz otoczenie. Dopiero potem możemy wysuwać mądre wnioski i – jeśli zajdzie taka potrzeba – pomóc szczeniakowi.
W skrócie: rozumienie mowy ciała szczeniaka i reagowanie na nią jest niezwykle ważną kwestią. Jeśli nie będziemy słuchać pupila i odpowiednio reagować na jego subtelne sygnały, może on zechcieć podjąć próbę komunikowania się z nami bardziej stanowczo, korzystając z CAPS LOCKA. A wtedy pojawia się agresja.
 

POLECAMY


NAJCZĘSTSZE SYGNAŁY MOWY CIAŁA  I OBSZARY, NA KTÓRE WARTO ZWRACAĆ UWAGĘ

Przeciąganie się
Pamiętajcie, żeby zwracać uwagę na kontekst. Może to być po prostu poranne przeciąganie się, zwłaszcza u psów o wydłużonej sylwetce, takich jak charty. Pies wstaje, pochyla się, by rozprostować tylne łapy, następnie odchyla, by rozprostować przednie łapy, potem wyciąga szyję i ziewa. Dopiero teraz jest gotowy na wyczerpujące 23 3/4 godziny na kanapie! Przeciąganie się może być także objawem zachowania przerzutowego, co oznacza, że pies nie czuje się komfortowo. Innym razem może być jedynie rodzajem powitania. Gdy szczeniaki witają kogoś, kogo dobrze znają, często przeciągają się leniwie, jakby chciały powiedzieć: „Cześć, stary, co tam słychać?”.

Drapanie się
Jeśli coś wygląda jak kaczka, chodzi jak kaczka i brzmi jak kaczka, jest spora szansa, że mamy do czynienia z kaczką!
Może po prostu szczeniaka coś swędzi. Ale bierzcie pod uwagę kontekst – istnieje możliwość, że chodzi o zachowanie przerzutowe i pies potrzebuje uspokojenia.

Oczy
„Zwierciadło duszy” – oczy przekazują nam mnóstwo cennych informacji.

  • Przeszywający, stanowczy wzrok: To może być groźba.
  • „Maślane” oczy: Przyjazne, migdałowe oczy sugerują, że szczeniak czuje się dobrze.
  • Odwracanie wzroku: Oznacza uciekanie oczami od potencjalnego zagrożenia, próba uspokojenia sytuacji.
  • Rozszerzone źrenice: Oznaka pobudzenia lub stresu. Może chodzić o jakieś zmartwienie, na przykład Boję się o swoje życie, bo szaleje burza, albo o zwykłe pobudzenie (ekscytacja, pozytywne emocje), na przykład Mama wróciła z zakupów, o rany, rany, na pewno ma dla mnie drobiowe skrzydełka, TAAAAAK, KUPIŁA SKRZYDEŁKA!
  • Zmrużone oczy: To częsty objaw prób załagodzenia konfliktu i pokazania, że nie ma się złych zamiarów. Ponownie ważny jest kontekst. Jeśli szczeniak dynamicznie i ze zmrużonymi oczami podchodzi do innego psa, pokazuje, że chce wejść w interakcję i ma przyjacielskie zamiary. Natomiast jeśli ma zmrużone oczy i próbuje odejść od innego, zbyt nachalnego psa, być może trzeba będzie interweniować, by zapewnić mu nieco przestrzeni, o którą prosi.
  • Mruganie: Przeciwieństwo przeszywającego, stanowczego wzroku. Informuje, że szczeniak jest zrelaksowany i nie dąży do konfrontacji.
  • Oko wieloryba: To sytuacja, gdy widzimy nieco więcej twardówki oka (czyli tej białej części) niż zwykle. Często wiąże się to z pilnowaniem własności – gdy szczeniak ustawia się przodem do rzeczy, której broni, ale odwraca wzrok w stronę „zagrożenia”.

Pysk

  • Zrelaksowany: Przyjemna, otwarta, zrelaksowana mordka sugeruje, że szczeniak czuje się komfortowo. Najlepiej jest, gdy widać dolne zęby szczeniaka, bo to oznacza, że mięsień skroniowy i żwacz są rozluźnione.
  • Poziomo cofnięte wargi: Jeśli wargi szczeniaka są cofnięte (tak jakby przebywał w tunelu aerodynamicznym), może to oznaczać, że czuje się niepewnie lub czegoś się boi.
  • Pionowo cofnięte wargi: Według Darwina ciało w pozycji na baczność i ściągnięte elementy twarzy oznaczają poczucie zagrożenia. Tak jakby szczeniak mówił: „Nie zbliżaj się”. To zdecydowanie nie jest dobry moment na naukę dyscypliny. Należy ocenić sytuację i skontaktować się z dobrym psim treserem, który sporządzi plan szkolenia. Odpowiednia tresura sprawi, że w podobnych sytuacjach piesek nie będzie odczuwał tak silnej presji.
  • Zaciśnięty pysk: Szczeniak może odczuwać napięcie. Kolejny objaw napięcia występuje wtedy, gdy wyraźniej niż zwykle dostrzegalna jest podstawa jego „wąsów” (bardziej wyszukane określenie to wibrysy – brzmi czadowo, prawda?), czyli chociażby w sytuacji, gdy pies wysunie ten obszar pyska wyraźnie do przodu.

Ogon

  • Merdający: „Ale przecież machał ogonem…”, mówią mi często ludzie pogryzieni przez psa, tak jakby to pies zawinił! Prosta lekcja: merdający ogon wcale nie musi oznaczać, że pies jest przyjaźnie nastawiony. Ludzkie machanie ręką wcale nie musi oznaczać, że radośnie kogoś żegnamy. Możemy tej osobie równie dobrze wygrażać.
  • Sztywny: Postawiony, sztywny ogon sugeruje czujność lub pobudzenie.
  • Podkulony: Szczeniak jest zestresowany lub przestraszony.
  • Helikopter: Ma miejsce wtedy, kiedy ogon szczeniaka porusza się płynnie po okręgu w trakcie przyjacielskiego powitania lub oczekiwania na pozytywną interakcję. Czasami ogon zamiast okręgów może kreślić artystyczne ósemki.

Uszy
Tu możliwości jest wiele. Efektami hodowli selektywnej bywają wyżeł węgierski z uszami w kształcie litery V, bloodhound (o rany, od szczeniaków tej rasy po prostu nie da się odkleić!) z pofałdowanymi uszami, corgi z uszami stojącymi niczym u nietoperza… Ze względu na mnogość kształtów i wielkości uszu ważne jest, byście wiedzieli, jak wyglądają uszy Waszego szczeniaka w sytuacji neutralnej. Przyjrzyjcie się ich podstawie, znajdziecie tam całkiem sporo informacji.

  • Postawione: Postawione uszy sugerują czujność. Może być ona oznaką uwagi (dobrze) lub niepokoju (gorzej). Słowo klucz: kontekst.
  • Cofnięte: Jeśli uszy szczeniaka są cofnięte, może on być zdenerwowany lub odczuwać lęk.
  • Położone do tyłu: Trochę jak w poprzednim punkcie, ale tym razem uszy są delikatnie położone do tyłu, ciało szczeniaka jest odprężone, a oczy zrelaksowane. To oznaka gotowości do powitania przyjaciela.

Łeb

  • Pochylenie łba: Zwane czasem triangulacją lub odruchem orientacyjnym. Szczeniak nagle przechyla głowę o jakieś 45 stopni, jakby chciał spytać: Scooby Doo? (Puryści ochrzanią mnie za antropomorfizację, ale mam to gdzieś. Mój szczeniak mówi, że nie ma w tym nic złego). Robi to, by zorientować się, skąd dokładnie dobiega dźwięk, który słyszy. Uszy pełnią funkcję małych satelitów określających dystans i kierunek. W dawnych czasach, gdy psy musiały same zadbać o pożywienie, mogły w ten sposób z niezwykłą dokładnością namierzyć chowającą się w wysokiej trawie mysz i skoczyć na nią, wiedząc, że będą miały tylko jedną szansę na skuteczny atak. W dzisiejszych czasach przydaje się to głównie do natychmiastowego zorientowania się, w którym miejscu domu ktoś otwiera właśnie paczkę chipsów.

Łapy
Zwracajcie uwagę na szczenięce łapy. Często pomija się je w trakcie dyskusji nad psią mową ciała, tymczasem możemy się wiele nauczyć na podstawie ich obserwacji.

  • Podniesiona łapa: Szczeniaki często podnoszą łapę, gdy na coś czekają, na przykład gdy szykujesz im posiłek lub właśnie masz rzucić im zabawkę, za którą będą mogły pobiec. W innych sytuacjach gest ten może być objawem niepokoju, chociażby wtedy, gdy pupil nie jest pewny nastawienia innego psa, który obwąchuje go nieco zbyt ochoczo, lub w domu pojawił się nieznany mu gość. Czasami zauważam też, że szczeniaki delikatnie podnoszą łapę, gdy stykają się z nowym dla nich przedmiotem, sytuacją lub kiedy po raz pierwszy widzą zwierzę innego gatunku.

Całe ciało
By jak najskuteczniej zbierać informacje o naszym szczeniaku w oparciu o jego m...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy