Dołącz do czytelników
Brak wyników

Profilaktyka zdrowotna i diagnostyka

18 listopada 2019

NR 14 (Listopad 2019)

Jak przeciwdziałać zatruciom psów i kotów?

0 19

Problem zatruć pokarmowych bądź połknięcia ciał obcych przez zwierzęta pojawia się w praktyce weterynaryjnej często. Jest to temat złożony i należy go rozpatrywać na kilku płaszczyznach – począwszy od wiedzy opiekuna zwierzęcia, poprzez samo utrzymanie zwierzęcia i dostęp do produktów zagrażających zdrowiu, na wychowaniu czworonoga skończywszy.

Tematy zatruć oraz niedrożności przewodu pokarmowego można poniekąd połączyć. Pierwszym aspektem problemu jest to, czy fizycznie podamy zwierzęciu coś niebezpiecznego. Opieramy się więc na wiedzy właściciela (oprócz przypadków, kiedy psy/koty same zjadają zakazane produkty). Druga część to kwestia dotycząca behawioru zwierzęcia – bardzo często zjadanie przedmiotów jest efektem zaburzeń behawioralnych (choć jest kilka jednostek chorobowych, które mogą przebiegać z allofagią czy też może ona być efektem ubocznym stosowania niektórych leków). W związku z tym temat zakazanych pokarmów w odczuciu autora można rozszerzyć także o połknięcie ciała obcego przez czworonogi.

Nie eksperymentujmy!

Prawidłowe żywienie, dostosowane do potrzeb danego zwierzęcia, to pierwsza, najważniejsza kwestia dotycząca zapobiegania patologicznym sytuacjom. Chociaż w zasadzie pies i kot mogą zjeść większość produktów, które spożywają ludzie, to jednakże mamy kilka wyjątków, na które należy zwracać uwagę. Trzymając się podstawowych zasad dotyczących karmienia zwierząt, z pewnością unikniemy problemów – najgorzej jest, kiedy zaczynamy eksperymentować. Prawidłowo skomponowana dieta, zróżnicowana, oparta na mięsie, warzywach, owocach i ziołach, to, ogólnie mówiąc, podstawa. Zwykle problemy zaczynają się przy stosowaniu diety przygotowanej samodzielnie przez opiekuna, który nie ma odpowiedniej wiedzy dotyczącej żywienia zwierząt (chociaż podawanie zwierzętom słabej jakości karmy komercyjnej – czy to suchej, czy mokrej – także może spowodować kłopoty). Nie ma jednoznacznej reguły, który model żywienia jest idealny i najzdrowszy, chociaż z dużą dozą pewności można mówić o tym, iż dieta bogata w świeże i zróżnicowane produkty, poddane jak najmniejszej obróbce termicznej, będzie niosła więcej korzyści niż produkty wysokoprzetworzone, z niejasnym składem na opakowaniu. Niemniej jednak wszystko należy dostosować do zwierzęcia – jego potrzeb, wieku, kondycji i stanu zdrowia. Ale zanim postanowimy samodzielnie przygotowywać posiłki (zwłaszcza oparte na surowych składnikach), należy zasięgnąć stosownej wiedzy, gdyż złe przygotowanie do tematu, a co za tym idzie – dieta nieodpowiednio zestawiona może doprowadzić do zaburzeń wielu narządów, głównie nerek, wątroby i tarczycy, a co za tym idzie – do zaburzeń funkcjonowania całego organizmu.
Dotarliśmy więc do tezy, iż zatrucie niekoniecznie musi być spowodowane produktem stricte toksycznym. Zdarzają się sytuacje, kiedy bezpieczne składniki, nieodpowiednio podane, mogą być przyczyną rozwijającej się choroby (np. nadmiar kości w diecie, wysoka podaż mięsa bez dodatków wapniowych,  nadmiar podrobów, nadmiar tłuszczu, niedobór mięsa, nieodpowiednio dobrane suplementy). Taki rodzaj błędów żywieniowych musi być jednak stosowany przez dłuższy czas, żeby spowodował faktyczną chorobę – w przeciwieństwie do produktów toksycznych, które zwykle powodują gwałtowną reakcję i wymagają natychmiastowej konsultacji z lekarzem weterynarii (chociaż tutaj także będą wyjątki).

Lista produktów toksycznych

Lista produktów toksycznych dla zwierząt jest długa i obejmuje nie tylko produkty spożywcze, rośliny i detergenty, ale także leki, które często mamy w domu i nierzadko zdarza się, iż ciekawskie psie nosy sięgają po nie, ściągając na siebie problemy. Tutaj, oprócz naszej wiedzy, znaczenie będzie miało jeszcze zabezpieczenie przestrzeni, w której żyje zwierzę, aby nie miało dostępu do danego produktu/substancji. Jeżeli chodzi o psy, to typowe zatrucia zwykle dotyczą zjadania produktów spożywczych, środków myjących, trutek na gryzonie i ślimaki (czekolada, słodycze – lizaki, cukierki – cebula, winogrona, leki, wypijanie wody z detergentem), natomiast koty zwykle wiodą prym w zatruciach spowodowanych roślinami oraz detergentami. Choć bowiem temat detergentów dotyczy obu gatunków, to psy zwykle świadomie je wypijają, natomiast u kotów dochodzi do zatrucia głównie poprzez chodzenie po świeżo umytej nawierzchni, a następnie czynności pielęgnacyjne (kiedy zlizują detergent z łapek i futra).
Analizując sytuację zależną od opiekuna, należy jeszcze wspomnieć o trutkach na szczury, krety i ślimaki. Niestety, ich forma przygotowania jest bardzo atrakcyjna dla zwierząt, zwłaszcza dla psów i kotów. Trutki – te przeznaczone zarówno na gryzonie, jak i na ślimaki – jeśli będą dostępne dla psów i kotów, prawie zawsze zostaną przez nie spożyte (do tego koty bardzo często zarażają się poprzez zjedzenie myszy będącej pod wpływem trucizny). Dlatego też na posesjach, gdzie przebywają psy i koty, absolutnie nie mogą być rozkładane tego typu preparaty, gdyż są one skrajnie niebezpieczne dla naszych podopiecznych. Preparaty przeznaczone do trucia myszy zawierają zwykle antykoagulanty, których efekty spożycia zobaczymy dopiero po dłuższym czasie (po kilku lub kilkunastu dniach). W konsekwencji właściciel zazwyczaj nie łączy faktów, np. przebywania z psem w piwnicy ze złym samopoczuciem zwierzęcia po około dwóch tygodniach od spożycia trucizny. Inaczej ma się sytuacja dotycząca spożycia trucizny dla ślimaków – tutaj objawy zawsze są ostre i pojawiają się w krótkim czasie od spożycia zatrutej substancji.

Niedrożność przewodu pokarmowego

Problemy z niedrożnością przewodu pokarmowego również częściej dotykają psich aniżeli kocich pacjentów. Psy połykają bardzo różne przedmioty z wielorakich powodów, zaś koty przodują w bawieniu się wstążkami, nitkami czy sznurkami z wędlin, lecz, w przeciwieństwie do psów, niekoniecznie chcą je połknąć. W ich wypadku, kiedy coś się pojawi na języku, nawet przez przypadek, zostanie połknięte (np. zainteresowanie nęcącym zapachem sznurka z wędliny i chęć polizania go spowodują połknięcie, natomiast pies najpewniej najpierw zacząłby to memlać, żuć, a dopiero potem by to połknął). Koty zjadają także liście i kwiaty roślin, przy czym spożycie kwiatów spowoduje raczej zatrucie aniżeli niedrożność przewodu pokarmowego. 
Zjadanie przedmiotów przez psy może mieć różne podłoże – począwszy od zaburzeń somatycznych, a na nieodpowiednim prowadzeniu przez opiekuna, problemach w wychowaniu i końcowo zaburzeniach behawioralnych skończywszy.

pieprz cayenneTabela 1. Przykładowe produkty toksyczne dla psów i kotów
Substancja Objawy
teobromina, metyloksantyny (kawa, herbata, czekolada) wymioty, biegunka, nadmierna aktywność, pobudzenie, drżenia mięśniowe, tachykardia, bradykardia, zaburzenia rytmu serca, śpiączka, apatia; objawy występują po około czterech godzinach od spożycia
aloes wymioty, biegunka, zapalenie nerek, bóle jamy brzusznej; niebezpieczny jest także w podaniu miejscowym
rumianek wymioty, bóle brzucha, niezborność
pieprz cayenne wymioty, biegunka, podrażnienie błony śluzowej
olejek cynamonowy, olejek cytrusowy, olejek eukaliptusowy, olej z drzewa herbacianego, olejek miętowy wymioty, biegunka, toksyczne dla nerek i układu nerwowego, skurcz oskrzeli, przyspieszony oddech, drgawki, niewydolność oddechowa, odwodnienie, śmierć
czosnek, cebula, szczypiorek niedokrwistość, reakcje alergiczne, ataki astmy, reakcje skórne
jemioła wymioty, biegunka, niezborność, przeczulica, drgawki, niewydolność krążeniowa
ksylitol hipoglikemia, martwica wątroby
leki – paracetamol, ibuprofen, kwas acetylosalicylowy wymioty, biegunki, podrażnienie śluzówki przewodu pokarmowego, obciążenie nerek
Clostridium botulinum (jad kiełbasiany), padlina, zepsute mięso, przetwory mięsne i psujące się resztki jedzenia obniżenie napięcia mięśniowego – aż do porażenia wiotkiego, objawy nerwowe, drżenia mięśni skroniowych i żwaczy, bradykardia, zatrzymanie moczu i kału; objawy kliniczne występują od kilku godzin do kilku dni po zarażeniu
pestki ow...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy