Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dieta i suplementacja , Otwarty dostęp

18 maja 2020

NR 17 (Maj 2020)

Karmy z owadów
Zdrowie zwierząt i ratunek dla planety

Karmy z białkiem owadzim to nie tylko wartościowa dieta dla psów i kotów, ale także działanie na rzecz środowiska. Chów owadów jest jedną z najbardziej ekologicznych gałęzi produkcji zwierzęcej, a ponadto produkcja karm bazujących na owadach gwarantuje mniejsze zużycie przestrzeni rolnej i wody oraz ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. Czy może być lepszy argument dla wykorzystania karm i przekąsek z białkiem owadzim w diecie psów i kotów?

Insekty w karmach nie są niczym nowym w branży pet food, ale stają się coraz częściej głównym źródłem białka zwierzęcego w recepturach karm, a producenci komponują już całe linie produktowe oparte na surowcach z owadów. Jeszcze niedawno na rynku zoologicznym można było znaleźć zaledwie kilka produktów z białkiem owadzim, czasami stosowanym tylko jako dodatek. Dziś rynek pet food dojrzał do tego, aby na recepturach bazujących na owadach oprzeć swój rozwój w kierunku bardziej ekologicznych produktów. W ofercie są już nie tylko karmy dla psów z komponentem z insektów, ale także karmy dla kotów oraz przekąski, w których głównym źródłem białka zwierzęcego są owady.
Wysoka jakość karmy dla psów i kotów utożsamiana jest z odpowiednią zawartością mięsa w surowcach i białka pochodzenia zwierzęcego w składzie analitycznym. W powszechnym przekonaniu mięso kojarzone jest z wołowiną, wieprzowiną, drobiem lub rybami. Rzadziej za surowiec do produkcji karm uznawane są mięso z królika, jagnięcina lub konina. A insekty? Owady nie funkcjonują w świadomości ludzi jako produkt spożywczy, a tymczasem są źródłem pełnowartościowego, wysoko przyswajalnego białka i tłuszczów. Branża pet food jest jedną z pierwszych, obok przemysłu paszowego, która zaczyna wykorzystywać odżywcze i zdrowotne właściwości owadów. Ich największą zaletą jest wysoka jakość białka, bogatego w aminokwasy egzogenne niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju zwierząt. Udział białka ogólnego w owadach jest na poziomie od 40 do 75%, w zależności od gatunku i stadium rozwojowego. Aminokwasy są z kolei niezbędne, żeby zapewnić właściwe funkcjonowanie organizmu: powstawanie przeciwciał, odnowę komórkową lub mięśniową itd. Ale proteiny to nie wszystko. Ważna jest również zawartość tłuszczu i profil tłuszczu surowego (może on stanowić od 10 do 30% suchej masy materiału owadziego). W przypadku owadów istotna jest znaczna koncentracja kwasu laurynowego, który ma właściwości stabilizujące mikrobiom przewodu pokarmowego, a także wspomagające układ immunologiczny. Ponadto tłuszcz owadzi zawiera średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które działają pozytywnie na homeostazę (równowagę) organizmu. Co ważne, homeostaza jest niezbędnym warunkiem zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu – podłożem chorób są zaburzenia mechanizmów utrzymania homeostazy.

POLECAMY

Czarne muchy i larwy mącznika

Do produkcji karm i przekąsek dla zwierząt można wykorzystywać larwy niektórych błonkoskrzydłych, np. hermetii ilucens (tzw. czarna mucha) czy chrząszczy, np. tenebrio molitor (mącznika młynarka), ale również szarańcze czy świerszcze. Owady wykorzystywane w przemyśle pet food są hodowane w certyfikowanych fermach, z gwarancją pochodzenia, pod ścisłym nadzorem weterynaryjnym i żywione zrównoważoną mieszanką (warzywa, owoce), co stanowi sposób na zagospodarowanie pozostałości z produkcji rolnej.
W opracowaniu pt. „Jakość białka owadów jako potencjalnych składników karmy dla psów i kotów”1 czytamy, że larwy much hermetii ilucens zawierają surowe białka na poziomie 56%, a poziom aminokwasów jest wyższy niż w mięsie kurczaka. Poziom aminokwasów w białkach owadów osiąga 63% dla psów i 79% dla kotów, gdy tymczasem w białkach kurczaków wynoszą odpowiednio 45% dla psów i 56% dla kotów. W symulacji in vitro trawienia psów badanie pokazało, że larwy hermetii ilucens są lepiej trawione niż mączka rybna, słynąca ze swoich wartości trawiennych.
Inna zaleta owadów to wysoka zawartość białek o właściwościach antymikrobiologicznych, które wpływają korzystnie na działanie mikrobiomu przewodu pokarmowego. Chronią one organizm przed mikroorganizmami patogennymi.

Owady idealne dla alergików

Ważna cecha karm bazujących na białku owadzim to hipoalergiczność. Owady stosowane w karmach dla zwierząt nie powodują reakcji alergicznych ani nietolerancji pokarmowych. Alergie u psów i kotów to narastający problem, a czynnikami uczulającymi u zwierząt są białka. Dlatego właśnie źródło białka ma kluczowe znaczenie w diecie eliminacyjnej. Wiadomo również, że przydatność karmy do zastosowania w diagnozowaniu alergii zależy także od ilości źródeł białka – sprawdzają się wyłącznie receptury monobiałkowe, z jasną i wiarygodną informacją o wykorzystanych surowcach. Mniejsze ryzyko nadwrażliwości dotyczy karm wykorzystujących mniej popularne źródła białka, np. mięso z królika, łosia, kangura, strusia, koninę lub właśnie białko owadzie. Słowem – owady stanowią doskonały składnik diet weterynaryjnych i eliminacyjnych stosowanych dla wyeliminowania reakcji alergicznych.
Ponadto wrażliwy przewód pokarmowy zwierząt-alergików wymaga nie tylko dobrego źródła białka zwierzęcego, ale także wysokiej jakości składników roślinnych. Na polskim rynku są już dostępne karmy monobiałkowe bazujące na białku owadzim, a w dodatku niezawierające pszenicy, kukurydzy, soi, jajek, ryb ani produktów mlecznych. Dodatkowo ekologiczny chów owadów i surowce z certyfikowanych gospodarstw pozwalają na wyeliminowanie antybiotyków, hormonów wzrostu, atraktantów oraz sztucznych konserwantów. W karmach, które wykorzystują właściwości owadów, zbędne są wszelkie dodatki smakowe. Insekty wpływają korzystnie na smakowitość karm i przysmaków – zwiększają ich atrakcyjność zapachową i smakową. Ma to szczególne znaczenie dla psów, które podczas oceny atrakcyjności karmy posługują się przede wszystkim węchem.

Ekologia na pierwszym miejscu

Karmy bazujące na białku owadzim idealnie wpisują się we współczesne trendy konsumenckie – oczekiwania, aby produkty były ekologiczne: począwszy od surowców, przez produkcję, aż po opakowanie, w którym dostarczane są na sklepową półkę. Nie bez powodu chów owadów jest uznawany za najbardziej przyjazną środowisku gałąź produkcji zwierzęcej. W odchowie larw wykorzystuje się produkty uboczne przemysłu rolno-spożywczego, również te, których nie można zagospodarować w sposób opłacalny i nieszkodliwy dla środowiska. Poza tym wpisuje się w ideę zero waste, która oznacza takie gospodarowanie materią organiczną, aby nie dopuszczać do jej marnotrawstwa. Sprzyja to również ochronie ekosystemu morskiego oraz przeciwdziałaniu wylesieniem z uwagi na mniejszą presję pozyskiwania gruntów na tradycyjną produkcję roślinną i zwierzęcą.
Co istotne, chów owadów opiera się na nowoczesnych technologiach, które zapewniają kontrolę procesu produkcji. W zakładach prowadzona jest wewnętrzna kontrola jakości, obowiązują nadzór weterynaryjny oraz wysokie standardy higieniczne.
Produkcja owadów jest zrównoważona i niskoemisyjna, wykorzystuje niewielkie ilości wody. To właśnie owady są postrzegane jako rozwiązanie wielu problemów z ochroną środowiska naturalnego, m.in. niedoborów białka paszowego czy nadmiernej emisji gazów cieplarnianych. Dostępne są już szczegółowe dane, według których produkcja 1 kg insektów zużywa dwieście razy mniej wody niż potrzeba do produkcji 1 kg kurczaka. W dodatku nie wykorzystuje antybiotyków, w przeciwieństwie do innych rodzajów pro...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy