Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Temat numeru

17 marca 2020

NR 16 (Marzec 2020)

Zaburzenia łaknienia u psów

265

Pożywienie jest paliwem dla każdego żywego organizmu, pozwala na funkcjonowanie oraz utrzymanie ciała w zdrowiu. Sposób pobierania pokarmu oraz zainteresowanie jedzeniem pozwalają na uzyskanie wielu wiadomości zarówno o danym zwierzęciu, jak i o jego relacji z opiekunem. Dlatego problemy z apetytem u naszego czworonoga powinny być dla nas sygnałem ostrzegawczym.

Większość psów naturalnie jest zainteresowana poszukiwaniem jedzenia oraz zwykle odznacza się dużym apetytem, co niekiedy wręcz może stanowić początek problemów. W dużej mierze z wiadomości zebranych podczas wywiadu klinicznego czy też behawioralnego dowiadujemy się, iż psy przejawiają tendencje do łakomstwa oraz zaangażowania w poszukiwanie odpadków podczas spacerów. Jednakże jest jeszcze grupa zdecydowanie mniejsza, wykazująca zachwianie apetytu.

POLECAMY

Prawidłowe nawyki żywieniowe

Kluczem dla utrzymania zdrowia organizmu jest przygotowywanie prawidłowego, pełnowartościowego pożywienia, dostosowanego do potrzeb konkretnego osobnika. Niestety, nie ma jednej złotej zasady, którą można zastosować w odniesieniu do wszystkich psów, gdyż każdy organizm jest inny i cechują go indywidualne wymagania i tolerancja żywieniowa. Częstokroć właściciele czworonogów miewają problem z odnalezieniem się w trendach żywieniowych, zwłaszcza w obecnych czasach, kiedy informacje pojawiające się w internecie oraz na forach miłośników zwierząt wręcz zalewają sprzecznymi teoriami. Niezależnie od tego, którą drogę wybierze opiekun psa, najważniejsze, aby skupił się na potrzebie tego konkretnego osobnika, za którego wziął odpowiedzialność.
Podstawą psiej diety zawsze powinny być mięso, warzywa, owoce, zioła i tłuszcz. Dokładne proporcje oraz sposób podania posiłku są kwestią indywidualną. Natomiast bardzo istotną sprawą jest zwrócenie uwagi na skład posiłków, jakie otrzymuje pies. Jeżeli właściciel zdecydował się na dietę komercyjną, to powinien dokładnie analizować wiadomości zawarte na etykiecie oraz wybierać karmy wysokiej jakości, bogate w mięso (zwracamy uwagę na procentową ilość mięsa w karmie). Zaś w sytuacji, kiedy sam przygotowuje posiłki, niezbędne będzie zebranie stosownej wiedzy lub skorzystanie z pomocy osoby zajmującej się dietetyką weterynaryjną. Dobierając dietę, zwracamy także uwagę na takie elementy jak rasa psa, wielkość, wiek, stan fizjologiczny i choroby przewlekłe. Słabej jakości dieta może być początkiem niechęci do zjadania posiłków z miski, tym samym powodując chęć żebrania lub poszukiwania „rarytasów” na spacerze. Podobnież niepełnowartościowa dieta przyniesie efekt w postaci niedoborów lub zaowocuje rozwinięciem się problemów somatycznych, których jednym z symptomów może być zaburzone łaknienie.

Sposób karmienia

Kolejnym ważnym aspektem jest sposób karmienia. Jest to moment ważny dla relacji człowiek – pies. Bardzo często, zadając pytania o sposób karmienia, uzyskujemy informacje, które częściowo wyjaśniają problem, z jakim właściciele się zgłosili. Zatem z punktu widzenia fizjologicznego oraz behawioralnego psów pora karmienia powinna mieć charakter rytuału. W praktyce powinno to się wiązać z podawaniem posiłków o określonych porach oraz ze zwróceniem uwagi, aby poza porą karmienia jedzenie nie stało w misce. Jest to szczególnie istotne u psów ze zmiennym apetytem. Pory posiłków dostosowujemy do potrzeb danego osobnika. Zwykle dobrym rozwiązaniem jest wprowadzenie rytuału dwóch posiłków oraz ewentualnych przekąsek w formie smaczków w czasie treningów. Uporządkowanie pory karmienia jest istotne w odniesieniu zarówno do problemów behawioralnych, jak i do utrzymania organizmu w zdrowiu. Psowate zostały ewolucyjnie przystosowane do zjadania obfitych posiłków, a tym samym do często chwilowego przeciążania żołądka i długiego okresu trawienia, po którym następowała długa głodówka. Nie ma więc potrzeby traktowania ich jak kotów i wydawania częstych posiłków. Stałe podjadanie karmy z miski może przynosić efekt w postaci między innymi wybrzydzania, otyłości oraz zaburzenia układu pokarmowego. U dużych psów ciągle wypełniony żołądek zwiększa ryzyko wystąpienia rozszerzenia i skrętu żołądka.

Psi apetyt

Rozważając zachowania związane z pobieraniem pokarmu, warto zwrócić uwagę na rozróżnienie pojęcia apetytu i głodu. Otóż apetyt jest zjawiskiem psychologicznym i zakłada się, że występuje u zwierząt, zaś głód jest efektem fizjologicznej potrzeby pobrania pokarmu. Apetyt jest sterowany przez oddziaływanie ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, natomiast na odczuwanie głodu wpływa między innymi stężenie glukozy i kwasów tłuszczowych w surowicy – w zależności od aktywności metabolizmu tlenowego w wątrobie pojawia się uczucie głodu lub sytości. Analiza apetytu i głodu nasuwa tezę, iż zaburzenia zachowania związane z pobieraniem pokarmu mogą mieć tło zarówno behawioralne, jak i somatyczne. W związku z tym konsultacje zachowania dotyczące zmiennego apetytu zawsze powinny zostać poszerzone o konsultację z lekarzem weterynarii, aby jasno rozwikłać tło problemu.

Podłoże zaburzeń łaknienia

Zmienny apetyt może wynikać z problemów typowo behawioralnych, ale także może być objawem rozwijającej się choroby. Dlatego też bardzo istotna jest wnikliwa obserwacja zachowania zwierzęcia w porze karmienia oraz w reakcji na jedzenie. Ponadto, jeżeli opiekun zauważa przeciągający się problem ze zjadaniem posiłków, należy także zasięgnąć opinii lekarza weterynarii, który może zlecić dodatkową diagnostykę. Warto też zwrócić uwagę, iż jako zjawisko przejściowe zmienny lub zmniejszony apetyt może fizjologicznie być uwarunkowany u samców poprzez popęd płciowy (gdy gdzieś w pobliżu jest suka w cieczce), zaś u suk przez cieczkę, ciążę bądź ciążę urojoną. Osłabiony apetyt często jest też reakcją na stres, pojawienie się zmian w otoczeniu psa lub tęsknotę za przewodnikiem. Jednakże jeżeli sytuacja taka ma miejsce przez dłuższy czas, wraz z manifestacją innych objawów, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem oraz wykonać stosowne badania.
Niektóre rasy cechuje zdolność do samoregulacji pobieranej porcji pokarmu i wręcz niechęć do przejadania się lub rytuał głodówki – dotyczy to zwłaszcza ras pierwotnych, niektórych owczarków i małych ras. Jeśli cykliczna głodówka (trwająca dobę lub dwie) nie idzie w parze z patologicznymi objawami, nie jest powodem do zmartwienia.
Fizjologicznie u starszych psów może pojawić się zmniejszony apetyt, tzw. anoreksja starszych zwierząt. Jednakże przy przedłużających się sytuacjach z niechęcią do jedzenia lub wręcz przeciwnie – nadmiernym zainteresowaniem jedzeniem zawsze należy zasięgnąć opinii lekarza weterynarii.
Zaburzenia tła behawioralnego:

  • stały dostęp do jedzenia, wyuczone manipulowanie właścicielem i oczekiwanie na „smakołyk”,
  • błędy żywieniowe popełniane przez
  • właściciela,
  • brak rytuału posiłków,
  • zaburzenia lękowe, depresja, nadprzywiązanie do właściciela (jedzenie tylko w obecności człowieka), nadaktywność,
  • strach, stres, ból,
  • słaba smakowitość posiłku,
  • żarłoczność może być zachowaniem przeniesionym, spowodowanym przewlekłym stresem, nudą, brakiem sygnału sytości,
  • zjadanie produktów niezjadalnych (nuda, frustracja, nadaktywność, lęk separacyjny itd.).

Zaburzenia tła somatycznego:

  • przewlekły ból uogólniony, stany zapalne i nowotworowe,
  • zapalenia jamy ustnej, ból okolicy gardła, choroby okolicy zagardłowej, choroby zębów,
  • nowotwory jamy ustnej i przełyku,
  • zaburzenia neurologiczne, zmiany w układzie mięśniowym (zapalenie mięśni żuciowych, stawu skroniowo-żuchwowego itd.),
  • choroby układu pokarmowego, metaboliczne, endokrynologiczne (schorzenia trzustki, nieswoiste zapalenia jelit, przerost flory bakteryjnej jelit),
  • choroby układu krążeniowo-oddechowego (m.in. duszność wdechowa u psów ras brachycefalicznych, zaawansowana choroba serca przebiegająca z dusznością, wodobrzuszem, wodosierdziem),
  • reakcja polekowa (niektóre leki mogą zwiększać bądź zmniejszać apetyt).

Diagnostyka zaburzeń łaknienia

Przeprowadzając wywiad z właścicielem zwierzęcia, u którego występuje problem dotyczący karmienia lub zainteresowania pożywieniem, powinniśmy kłaść duży nacisk na uzyskanie precyzyjnych informacji, które pozwolą nam ustalić, czy to problem czysto behawioralny, czy też wymaga konsultacji lekarskiej.
Rozmowa z właścicielem powinna obejmować takie pytania, jak:

  • ogólne dotyczące zwierzęcia – wiek, rasa, stan fizjologiczny, aktywność fizyczna, aktywność umysłowa, zachowanie w samotności, reakcje na stres, manifestowane przez psa zachowania lękowe, 
  • dieta – jaki rodzaj posiłku pies otrzymuje, w j...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy