Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dieta i suplementacja

16 września 2022

NR 31 (Wrzesień 2022)

Matematyka w misce Obliczanie dawek pokarmowych

0 28

Kiedy decydujemy się na kupno czy adopcję zwierzęcia, zazwyczaj zdajemy sobie sprawę z nowych obowiązków. Musimy dbać o bezpieczeństwo i dobrostan naszego podopiecznego. Oczywiste jest, że pies czy kot muszą mieć zapewnione miejsce w naszym domu, pełną miskę i stały dostęp do czystej wody. Bardzo wiele czasu poświęcamy na wybranie odpowiedniego legowiska, kocyka, miski czy zabawek. Później przychodzi czas na wybór sposobu żywienia.

Wydaje się, że wybór sposobu karmienia jest banalnie prosty: ustalamy, czy karmimy karmą suchą, czy mokrą, czy też sami będziemy przygotowywać jedzenie naszym podopiecznym. Później podajemy posiłek raz, dwa lub trzy razy dziennie. Kiedy myślimy o własnym odżywianiu, mamy tę świadomość, że średniej budowy człowiek, umiarkowanie aktywny, potrzebuje dziennie ok. 2000 kcal. Wiemy też, że jeśli chcemy schudnąć lub przytyć, to musimy dostosować i zmienić kaloryczność posiłków.

POLECAMY

A jak to wygląda w przypadku psów i kotów? Różnice w budowie i masie, zwłaszcza psów, są ogromne. Jak karmić yorka, który waży 3 kilogramy, a jak doga niemieckiego, który waży 50 kg? 

 

 

Jeśli wybieramy karmy komercyjne, wydawać się może, że producent rozwiązuje nasz problem, podając kaloryczność i dawkowanie na opakowaniu. Czasem, zwłaszcza przy karmach suchych, do worka z karmą dołączone są miarki, którymi możemy ją odmierzyć. Na puszkach też możemy znaleźć informację, ile powinniśmy podawać karmy naszemu zwierzęciu. Gdyby jednak karmienie zwierząt domowych było aż tak proste, nie mielibyśmy teraz plagi otyłości ani innych chorób dietozależnych u psów i kotów.

Zapotrzebowanie energetyczne

Każdy opiekun powinien mieć świadomość tego, ile jego pies czy kot powinien jeść. Aby móc dokładnie to określić, musimy obiektywnie spojrzeć na naszego pupila, ocenić jego sylwetkę i koniecznie go zważyć. Często opiekunowie mają zaburzone postrzeganie wyglądu swojego psa czy kota, a wskazanie wagi wielu zaskakuje. Istotne są jest też wiek oraz aktywność naszego pupila.

Kiedy mamy już te informacje, wydawać się może, że wystarczy wyszukać w tabelce na opakowaniu karmy dane odpowiadające naszemu pupilowi i już właściwie karmimy naszego psa czy kota.

Jednak informacje na opakowaniach są ogólne i uśrednione. Nie uwzględniają stanu zdrowia ani aktywności naszego zwierzęcia. Często dawka jest wskazana dla przedziału wagowego – a 5-kilogramowy pies ma inne zapotrzebowanie kaloryczne niż pies 8-kilogramowy. Dawkowanie nie uwzględnia też przysmaków i nagród, które bardzo często podajemy naszym psom.

Jak więc prawidłowo obliczyć zapotrzebowanie kaloryczne naszego zwierzęcia?

RER i DER

Najpierw należy ustalić spoczynkowe zapotrzebowanie na energię naszego psa lub kota, czyli RER (ang. resting energy requirement). W przypadku psa wzór wygląda następująco:
RER = 70 × masa psa0,7
natomiast u kota: 
RER = 70 × masa kota0,67
Przykładowo RER psa ważącego 7 kilogramów wynosi: 70 x 70,75 = 301,2.
RER to tylko składowa dziennego zapotrzebowania kalorycznego naszego pupila. Aby ustalić, ile kalorii nasz pupil potrzebuje, musimy wyliczyć DER (ang. – daily energy requiretment), czyli dzienne zapotrzebowanie energetyczne.
Do jego wyliczenia potrzebne są nam RER oraz ustalenie wieku i aktywności naszego zwierzęcia oraz czynników takich jak ciąża czy kastracja.
Wzór na obliczenie dziennego zapotrzebowania energetycznego wygląda następująco: DER = k × RER, gdzie k to współczynnik przeliczeniowy, czyli liczba, za którą odpowiadają aktywność, wiek czy stan fizjologiczny naszego pupila.
W przypadku psów przeliczniki wyglądają następująco:

  1. Psy dorosłe:
    1. niesterylizowany/niekastrowany = 1,8,
    2. sterylizowany/kastrowany = 1,6, 
    3. mało aktywny, z nadwagą = 1,4, 
    4. leczenie otyłości = 1,0, 
    5. odżywianie w intensywnej terapii = 1,0, 
    6. odzyskanie masy ciała w okresie rekonwalescencji = 1,2–1,4; 
  2. Psy pracujące lub trenujące:
    1. lekko = 2,0,
    2. średnio = 3, 
    3. ciężko = 4–8; 
  3. Suki w ciąży:
    1. pierwsze dwa trymestry (do ok. 6. tyg. ciąży) = 1,8,
    2. ostatni trymestr = 3;
  4. Suki z laktacją – w zależności od liczby szczeniąt:
    1. 1 szczenię = 3,
    2. 2 szczenięta = 3,5,
    3. 3–4 szczenięta = 4,
    4. 5–6 szczeniąt = 5,
    5. 7–8 szczeniąt = 5,5,
    6. 9 szczeniąt => 6;
  5. Szczenięta w okresie wzrostu:
    1. od 4.–5. miesiąca życia = 3,
    2. od 8.–12. miesiąca życia = 2,5,
    3. po 8.–12. miesiącach życia = tak
    4. jak u psa dorosłego niesterylizowanego/niekastrowanego.

Z powyższej listy wybieramy parametr najbardziej odpowiadający stanowi naszego zwierzęcia. Wracając do przykładu naszego 7-kilogramowego psa, który jest kastrowany i średnio aktywny (chodzi na 2 krótkie i jeden dłuższy spacer dziennie), to jego dzienne zapotrzebowanie kaloryczne wygląda następująco:

DER = RER × 1,6 = 301, × 1,6 = 481,92

Nasz pies dziennie potrzebuje zatem 482 kcal.

W przypadku kotów współczynnik k wygląda następująco:

  1. Koty dorosłe:
    1. dorosły kastrowany = 1,2,
    2. dorosły niekastrowany = 1,4, 
    3. otyły, mało aktywny = 1,0, 
    4. wymagający odchudzania = 0,8,
    5. odżywianie w intensywnej terapii = 1,0, 
    6. odzyskiwanie odpowiedniej masy
    7. ciała w okresie rekonwalescencji = 1,2–1,4;
  2. Kotki w rui i ciąży:
    1. w okresie rui = 1,6,
    2. w ciąży = 2,0 lub żywienie do woli;
  3. Kotki z laktacją – w zależności od liczby kociąt:
    1. 1 kocię = 2,0,
    2. 2 kocięta = 2,5–3,0, 
    3. 3–4 kocięta = 3,0–4,0, 
    4. 5–6 kociąt = 5,0; 
  4. Kotki z laktacją w zależności od okresu laktacji:
    1. 1.–2. tydzień = RER + 30% na kocię,
    2. 3. tydzień = RER + 45% na kocię,
    3. 4. tydzień = RER + 55% na kocię,
    4. 5. tydzień = RER + 65% na kocię,
    5. 6. tydzień = RER + 90% na kocię;
  5. Kocięta w okresie wzrostu:
    1. od urodzenia do osiągnięcia dojrzałości fizycznej = 2,5 lub żywienie do woli;
  6. Koty starsze: 1,4–1,6.

Przy obliczaniu dziennej dawki dla kota stosujemy tę samą zasadę jak przy obliczaniu dawki dla psa: DER = RER x k

W ustaleniu współczynnika K pomocna jest też ocena sylwetki naszego podopiecznego, aby móc ustalić, czy zwierzę ma prawidłową sylwetkę, czy może ma już nadwagę lub jest otyłe. Pomaga w tym BCS (Body Condition Score), czyli ocena kondycji naszego psa i kota. Jest to kilkustopniowa skala, która w graficzny i opisowy sposób pozwala nam stwierdzić, czy nasz pupil ma właściwą sylwetkę, czy też może waży za mało lub zbyt dużo.

Obliczanie dziennej dawki pożywienia

Kiedy wiemy już, ile dziennie kilokalorii potrzebują nasz pies lub kot, to pozostaje ustalić, jaka dzienna dawka pożywienia zaspokoi tę potrzebę. Większość producentów podaje na opakowaniu karmy wartość kaloryczną. Jeśli mamy taką informację, łatwo można obliczyć, ile danej karmy musimy dziennie podać.
 

I jeśli teoretycznie mamy karmę o kaloryczności 320 kcal w 100 g, a nasz pies, tak jak policzyliśmy, potrzebuje dziennie 483 kcal, to obliczamy, ile musimy mu podać karmy: 
483 : 320 = 1,509  × 100 = 150.
W tym przypadku nasz pies powinien dostawać 150 g karmy dziennie, jeśli jej kaloryczność wynosi 320 kcal w 100 g.


A jeśli nie znamy kaloryczności karmy?

Może się zdarzyć, że na opakowaniu nie znajdziemy informacji o kaloryczności karmy. Wówczas sami możemy obliczyć ilość energii, którą dostarcza dana karma.

Przyjmuje się, że gram białka i węglowodanów dostarcza ok. 3,5–4 kcal, a gram tłuszczu 8,5–9 kcal.

Producent ma obowiązek podać, ile białka, tłuszczu, włókna i popiołu (czyli materii nieorganicznej) znajduje się w karmie. Musi podać też wilgotność. Nie ma obowiązku podawania zawartości węglowodanów i wielu producentów nie podaje tej wartości na opakowaniu, zwłaszcza jeśli zawartość tego składnika jest wysoka. W takim przypadku sami możemy obliczyć zawartość węglowodanów.

Od 100 odejmujemy wszystkie pozostałe, wymienione na etykiecie składniki, a różnica będzie zawartością węglowodanów w produkcie.

Wygląda to mniej więcej tak:
 

Jeśli wilgotność karmy to 15%, białko to 35%, tłuszcz to 20%, włókno to 3%, 
a popiół to 2%, to:
100 – 15 – 35 – 20 – 3 – 2 = 25.
To oznacza, że zawartość węglowo-
danów w tej karmie wynosi 25%.
Aby obliczyć kaloryczność opisanej powyżej karmy, mnożymy ilość białka i węglowodanów razy 3,5, a tłuszczu razy 8,5.
35 ×  3,5 + 25 × 3,5 + 20 × 8,5 = 380 kcal.


Podobnie możemy obliczyć kaloryczność przygotowywanego przez nas posiłku, jeśli wiemy, ile białka, tłuszczu i węglowodanów zawierają podawane przez nas produkty. Można też się posiłkować aplikacjami, które podadzą nam wartość kaloryczną konkretnych produktów.

Dlaczego czasami 14% to więcej niż 34%?

Kiedy już wiemy, ile kilokalorii dziennie potrzebują nasz pies i...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy