Dołącz do czytelników
Brak wyników

Moim zdaniem

18 lipca 2022

NR 30 (Lipiec 2022)

Wakacyjne ptaki

Czy zwierzęta mają czas na letni odpoczynek? Słowem, czy podobnie do nas mają wakacje? Co w letnie miesiące robią ptaki? – takie i podobne pytania często otrzymuję w lipcu i sierpniu, gdy spotkani przypadkowo ludzie widzą, jak z lornetką na piersiach przechadzam się w parku miejskim albo wśród pól i łąk. Odpowiedź jednak wcale nie jest prosta

Ani ptaki, ani nawet inne niż człowiek ssaki nie chodzą do szkoły czy pracy, więc na pewno nie mają należnych wakacji – w sensie specjalnego wypoczynku na przygotowanie się do nowych zadań w szkole czy fabryce. Są jednak pewne podobieństwa z naszymi wakacjami. 

POLECAMY

Zmęczenie wysiłkiem reprodukcyjnym

Wiele ptaków, zwłaszcza w naszej strefie umiarkowanej, właśnie na początku lata jest bardzo zmęczonych wysiłkiem reprodukcyjnym. Najpierw toki, zaloty, później wicie gniazda, składanie jaj, wykarmienie piskląt – tak z grubsza wygląda sezon lęgowy ptaków i od razu widzimy, że nie ma w nim czasu na błahostki. Organizmy ptasich matek i ojców są więc naprawdę zmęczone, a bywa, że wręcz wyczerpane, tymczasem dla wielu z nich już za kilka miesięcy – jesienią zacznie się wędrówka w cieplejsze miejsca. Zatem lato to czas odpoczynku, ale też przygotowań do dalekiej wyprawy. Z jednej strony trzeba nadrobić stracone siły po lęgach, z drugiej zaś odżywiać się tak, by zebrać zapasy białka i tłuszczu na podjęcie migracji. Do tego wszystkiego ptaki potrzebują spokoju, milkną zatem i stają się znacznie trudniejsze do obserwacji. Samce już nie walczą o terytoria, więc niepotrzebne stają się śpiew i częste przeloty z miejsca na miejsce. Chociaż musimy podkreślić, iż sprawa jest znacznie bardziej skomplikowana i, jak to często w przyrodzie bywa, co gatunek to nieco inny patent na przeżycie wakacyjnych miesięcy roku.
Są gatunki – takie jak bocian biały, żołna czy gąsiorek – które jeszcze latem odchowują pisklęta. Wiele ptaków, którym nie udało się wyprowadzić lęgów, będą jeszcze próbowały swych rodzicielskich sił nawet do połowy sierpnia. Widać to choćby u kaczek, które potrafią wodzić maluchy w gorące sierpniowe dni. Jednak warto podkreślić, iż szansa na realizację sukcesu rozrodczego maleją z każdym dniem. Krótszy dzień utrudnia pracę rodziców, a wysokie temperatury bywają dla pierzastych stworzeń o wiele większym wyzwaniem niż zimno. Możemy, rzecz jasna, im pomóc,
wystawiając pojniki z wodą!
 

Czy wiesz, że...

Lato to dla wielu ptaków czas odpoczynku, ale też przygotowań do dalekiej wyprawy. Z jednej strony trzeba nadrobić stracone siły po lęgach, z drugiej zaś odżywiać się tak, by zebrać zapasy białka i tłuszczu na podjęcie migracji.


Zasłużone wakacje skowronka

Warto jednak powiedzieć szczerze, że o życiu wielu gatunków w tym okresie niespecjalnie wiele wiemy, bo badacze ptaków, ale też innych zwierząt, to w większości pracownicy uczelni i też mają… wakacje. Najpopularniejsze gatunki wykorzystywane w eksperymentach, wróble czy sikory, już zakończyły epizody rozrodcze i wykonano swoją robotę. Obie strony zadowolone. Na szczęście, jest jeszcze grupa pasjonatów wybierających do badań nieco bardziej skomplikowane gatunki. A warto! 

Fascynującym przykładem naprawdę zasłużonych wakacji jest skowronek. Samce u tego gatunku śpiewały w wiszącym, niezwykle kosztownym locie, nad łąkami i polami, od połowy marca do końca czerwca, często po kilkanaście godzin na dobę. To jeden z najbardziej kosztownych sposobów wabienia samic, przynajmniej wśród europejskich gatunków. 

Można zachowanie godowe skowronka przyrównać do naszego biegania po schodach w wieżowcu, po drodze śpiewając arie operowe. I tak codziennie, od rana do wieczora. Głowa może rozboleć na samą myśl.
Skowronek po takich wygibasach musi naprawić pióra i aparat głosowy. Nie zaskakuje więc, że nagle milknie, staje się skryty i rozpoczyna pierzenie, coroczną wymianę piór. I w trakcie
tych swoistych wakacji wcale nie leży na plaży, wystawiając swoje ciało na...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy