Dołącz do czytelników
Brak wyników

Profilaktyka zdrowotna i diagnostyka

13 maja 2022

NR 29 (Maj 2022)

Kamica moczowa czy złośliwe oddawanie moczu?

0 21

Problem z treningiem czystości u psów to dosyć powszechnie spotykane zjawisko w naszej codziennej praktyce. Opiekunowie wielokrotnie wspominają o trudności z zachowaniem czystości przez psy w domu, zwłaszcza w początkowej fazie wychowania szczenięcia. Gdy jednak ten problem zaczyna dotykać dorosłych psów, które wcześniej kontrolowały załatwianie potrzeb fizjologicznych, warto przyjrzeć mu się bliżej.

Zachowanie czystości to naturalny problem dla kilkutygodniowych szczeniąt, które dopiero uczą się samodzielności, i nie jest to kwestia, która powinna nas niepokoić, a raczej zmobilizować nas do konsekwentnego trenowania czystości. Jednak pojawienie się zaburzenia czystości u psów, które ten etap mają zamknięty i kontrolowały już swoje potrzeby fizjologiczne, jest tematem do rozłożenia na czynniki pierwsze.
Jak każdy problem z zachowaniem zwierzęcia, należy dokładnie przeanalizować sytuację, w jakiej pies się znajduje, i oprócz kwestii dotyczących typowo zachowania należy także poruszyć sferę somatyczną zwierzęcia. Bowiem jeżeli pojawia się oddawanie moczu bądź kału w domu u dorosłych lub starszych psów, zawsze należy najpierw sprawdzić, czy dane zwierzę jest zdrowe. Zaburzenie tej sfery może być bowiem objawem rozwijającej się choroby i równocześnie sygnałem dla opiekuna, iż zwierzę należy poddać diagnostyce. Tymczasem wielokrotnie możemy się spotkać z sytuacją, gdy sfera somatyczna została zbagatelizowana, a cała uwaga skupia się na złym zachowaniu psa.

Objawy, diagnostyka, pomoc

Charakterystyczne dla większości problemów przewlekłych jest to, że schorzenia rozwijają się bardzo powoli i bywa, że początkowo nie dają objawów lub też ludzkie oko nie było na tyle czułe, by te objawy dostrzec. Bowiem w przypadku większości psów możemy spotkać się ze zjawiskiem niechętnego okazywania niedomagania. One bardzo często próbują się dostosować do osłabienia organizmu i pogorszenia jakości jakiejś funkcji – o ile jest to możliwe, starają się nie pokazać ewidentnych objawów, maskując gorsze samopoczucie i dostosowując się do trudnej sytuacji. Na wstępie stawia więc to nas, ludzi, w trudnej sytuacji, a w konsekwencji nakłada na nas presję czujnego obserwowania zwierzęcia jako całości – części zarówno somatycznej, jak i psychicznej. W zależności od jednostki chorobowej możemy widzieć najpierw zmiany w samopoczuciu fizycznym zwierzęcia lub zmiany jego zachowania, a czasem jedno i drugie. Tak też się dzieje często w wypadku chorób dróg moczowych. W pierwszej kolejności objawy schorzeń układu moczowego mogą być zrzucane na karb zaburzeń zachowania, choć przewijają się częstokroć zmienione zachowania oraz objawy somatyczne – częstsze lub niekontrolowane oddawanie moczu, nierzadko w parze z polidypsją (zwiększonym pragnieniem), choć te drugie mogą być początkowo słabo zauważalne.
Zatem analizując objawy, zwykle pojawia się nam jako pierwsze zaburzone oddawanie moczu, w formie np. oddawania moczu w domu, zwiększenia częstotliwości oddawania moczu, częstszego sygnalizowania potrzeby wyjścia, bezwiednego oddawania moczu podczas aktywności, spania, siedzenia, oddawania moczu bez sygnalizowania itd. Opiekunowie często zgłaszają „sikanie na złość” w domu – choć w istocie nazbyt często okazuje się, że antropomorfizacja w tym temacie wiąże się ze zbagatelizowaniem choroby. Oprócz samego oddawania moczu można zauważyć zmiany w kolorze moczu, gęstości moczu, a także zwiększone pragnienie, zmienny apetyt, spowolnienie zwierzęcia – zwiększoną senność, niechęć do zabawy, trzymanie się na uboczu, drażliwość. Wspomniane objawy w połączeniu z oddawaniem moczu w domu zawsze należy niezwłocznie skonsultować z lekarzem weterynarii.

POLECAMY

Długa lista chorób dróg moczowych

Jednostki chorobowe dotykające drogi moczowe można wymienić jako sporą listę problemów, jednakże do częściej spotykanych należą kamica pęcherza moczowego, piasek w drogach moczowych oraz zakażenie dróg moczowych. Kamica moczowa lub krystaluria to temat, który rozwija się w czasie i może wiązać się z subtelnymi początkowo objawami mogącymi nie wzbudzić niepokoju opiekuna, podczas gdy ZUM (zakażenie układu moczowego) to zwykle temat nagły i wyraźnie okazywany przez psa. W zasadzie jedno i drugie zjawisko dosyć często jest spotykane w gabinetach weterynaryjnych, jednak kamice moczowe zwykle ostatecznie są dosyć spektakularne, gdy na sali chirurgicznej z pęcherza moczowego usuwane są sporej wielkości kamienie! Wspomniane problemy są zwykle jednostkami nabytymi, które mogą się pojawić w różnym wieku i na różnym tle. Oprócz kamicy, piasku oraz ZUM może rozwinąć się wiele innych problemów, dotykających drogi moczowe, jednakże to nie temat tego artykułu.

Zdj. 1. Kamienie usunięte z pęcherza moczowego

Skąd się biorą kamienie?

Kamienie moczowe powstają wskutek nadmiernego odkładania się substancji mineralnych, a na ich powstanie znaczący wpływ ma pH moczu.
Etiologia choroby może mieć różne podłoże – choćby bakteryjne zakażenie dróg moczowych, które może doprowadzić do wzrostu pH moczu i tym samym spowodować wytworzenie się piasku, który, nieleczony, może spowodować utworzenie się sporego kamienia. Choroby metaboliczne (m.in. schorzenia wątroby) mogą także się przyczyniać do odkładania się związków mineralnych w pęcherzu moczowym, wpływ na to mają również do predyspozycje rasowe, mutacje genowe itd.
W zasadzie czynników ryzyka jest całkiem sporo – począwszy od spożywanej karmy, stanu organizmu, poprzez wiek, rasę, ilość pobieranej wody oraz częstotliwość oddawanego moczu, infekcje dróg moczowych, a skończywszy na schorzeniach metabolicznych.
U psów możemy spotkać kilka rodzajów kamieni moczowych – w zależności od pH moczu możemy je podzielić na kamice pojawiające się przy kwaśnym odczynie oraz kamice występujące w wyniku zasadowego moczu:

  • przy pH powyżej 7 (zasadowy mocz) – są to struwity, moczany amonu, bezpostaciowe fosforany, bezpostaciowe węglany,
  • przy pH poniżej 7 (kwaśny mocz) – są to szczawiany wapnia, kryształy kwasu moczowego, bezpostaciowe moczany, kryształy ksantynowe, kryształy cystynowe.
Zdj. 2. Kamienie usunięte z pęcherza moczowego

O czym warto wiedzieć?

Diagnostyka obejmuj...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Animal Expert"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy